SNELHEID VAN BREUK IS TE BEÏNVLOEDEN MET 'KRAKENDE' GELUIDEN

Alles wat breekt, maakt herrie. Dat wordt veroorzaakt door de scheuren die zich tijdens het breken door het materiaal voortplanten. Franse natuurkundigen toonden onlangs aan dat geluid ook weer invloed kan hebben op de snelheid waarmee iets breekt (Physical Review Letters, 12 januari 1998).

Zij braken een groot aantal plaatjes plexiglas in tweeën door er eerst een kleine inkeping in te maken en vervolgens aan weerszijden daarvan te gaan trekken. Via een slimme truc waren ze in staat de snelheid te meten waarmee de breuk door het materiaal heenraasde. Langzame breuken, met snelheden kleiner dan 250 m/s, bleken heel saai te zijn. Ze maken geen geluid en hun snelheid bereikt vrij snel én heel geleidelijk een vaste waarde. Snelle breuken doen dat anders. Hun snelheid kan heel plotseling afnemen of juist groter worden, hoewel uiteindelijk ook een plateau wordt bereikt. Toen alle curves nog eens nauwkeurig werden onderzocht ontdekte men iets raars. Wanneer een snelle breuk nog maar een paar centimeter lang is, neemt zijn voortplantingssnelheid opeens toe. Daarvoor waren hoogfrequente geluidsgolven verantwoordelijk, die door de breuk zelf waren opgewekt en zich vervolgens door het materiaal hadden voortgeplant en aan de randen waren teruggekaatst.

    • Rob van den Berg