PIONEER 10 'MEET' SNEEUWBALPOPULATIE IN KUIPERGORDEL

Pioneer 10 verliet de aarde in maart 1972, scheerde in december 1973 langs Jupiter en bleef zich toen alsmaar verder van de zon verwijderen.

Sinds de afgelopen tien jaar doorkruist hij de Kuipergordel: het gebied voorbij de baan van Neptunus waarin het moet krioelen van ijsachtige objecten uit de beginperiode van het zonnestelsel. De grootste, waargenomen, ijsdwergen hebben diameters van tientallen tot honderden kilometers. Het aantal kleinere (onzichtbare) objecten neemt bij het afnemen van de diameter toe, maar men verwacht relatief weinig objecten van kleiner dan een centimeter: anders zou hun totale massa zich verraden door een zwakke infraroodstraling. Amerikaanse en Duitse onderzoekers hebben nu uit de gezondheidstoestand van Pioneer 10 informatie afgeleid over de 'sneeuwbalpopulatie' in de gordel waar hij al geruime tijd doorheen vliegt. Pioneer 10 heeft een bolvormige brandstoftank, die door een flinke voltreffer kan worden verwoest. De kans hierop wordt bepaald door de tijd die hij heeft doorgebracht in de Kuipergordel (10 jaar), zijn snelheid (12 km/s), de diameter van de tank (42 cm) en de dichtheid van het object dat voldoende energie heeft om de tank te verwoesten. Uit experimenten op aarde is gebleken dat hiervoor een energie van 1 kilojoule nodig is. Uit het feit dat de tank nog steeds heel is, leiden de onderzoekers af dat de totale massa aan objecten met een diameter en een dichtheid van die van sneeuwballen hooguit één tiende van de massa van de aarde bedraagt (Icarus 131, p. 167).

De onderzoekers merken op dat zulke schattingen aan deze 'sneeuwbalpopulatie' zouden kunnen worden verbeterd als ook andere onderdelen van Pioneer 10 in de berekeningen worden meegenomen, zoals pijpleidingen, golfgeleiders en misschien zelfs dradenbundels. Helaas werd het contact met Pioneer 10 in maart vorig jaar verbroken, zodat men nu niet meer kan nagaan of een bepaalde component na die tijd alsnog door de inslag onklaar is geraakt.