Meer prijsconcurrentie; Kamer wil veiling van tankstations

DEN HAAG, 21 MAART. De drie grootste fracties in de Tweede Kamer willen dat minister Wijers nog vóór de verkiezingen van 6 mei maatregelen neemt om de machtspositie van de grote oliemaatschappijen bij de brandstoffenverkoop langs de snelwegen aan te pakken.

Bestaande vergunningen voor de pompstations moeten aan een termijn worden gebonden en daarna worden geveild om de concurrentie te bevorderen, vinden de fracties van CDA, PvdA en VVD. Ze willen snel een debat met de minister, bevestigen G. Leers (CDA) en P. Hofstra (VVD).

Wijers laat een werkgroep onderzoeken hoe de mogelijkheden voor toetreding van nieuwe partijen op de benzinemarkt kan worden bevorderd, maar de grote fracties willen dat hij alvast voorrang geeft aan de mogelijkheid voor herverdeling van bestaande vergunningen langs de snelwegen.

De drie grootste benzinemaatschappijen, Shell, Esso en Texaco, hebben samen een marktaandeel van 86 procent in de brandstoffenverkoop met hun toplocaties langs de snelwegen, tegen slechts 14 procent voor andere maatschappijen. Volgens een recent rapport van het Bureau voor economische argumentatie van KPMG dat minister Wijers nog niet heeft gepubliceerd, vormen de 'grote drie' een oligopolie (weinig aanbieders van een homogeen goed als autobrandstoffen) dat wordt versterkt door verkoopacties als zegeltjes en Air Miles.

KPMG meent dat er sprake lijkt te zijn van 'overwinsten' die niet ten goede komen aan de consument. De verdeling van de toplocaties is daarmee van invloed op de concurrentieverhoudingen.

Die zijn te verbeteren door de 250 locaties langs de snelwegen niet meer onbeperkt uit te geven, maar deze na een periode van 10 tot 15 jaar te veilen. Daarbij is een “grondige screening” van bieders nodig om “witwassers te weren”, aldus het rapport. De overheid moet bij een beslissing tot de veiling een 'nadeelcompensatie' voor de gederfde winst aan belanghebbenden uitkeren, maar volgens de juridische analyse van KPMG zijn er goede argumenten om de oliemaatschappijen daarvan uit te zonderen. Tegenover de eenmalige schadevergoedingen staan periodiek terugkerende veilingopbrengsten, die voor alle toekomstige veilingen zijn berekend op een totaal van 1,1 miljard gulden. Dat is de meeropbrengst vergeleken met de huidige bedragen die de overheid aan pacht ontvangt.

De hoogste bieder krijgt bij de veiling een concessie voor de economische levensduur van een tankstation die door KPMG wordt geschat op 10 tot 15 jaar.