Meer alternatieven op bestaand vervoer

Een auto staat in Nederland gemiddeld 23 uur per dag stil. Autorijden is duur, slecht voor het milieu en niet altijd efficiënt.

Toch neemt het autogebruik toe. Reizen met het openbaar vervoer heeft immers ook z'n nadelen. Bus, tram, metro en trein vertrekken op vaste tijdstippen en volgen altijd dezelfde route. Wie daarvan wil afwijken is aangewezen op de auto. De verergering van het fileprobleem, een tekort aan parkeerplaatsen in de grote steden en het verslechterende milieu maken de noodzaak om alternatieven te zoeken voor het autogebruik echter steeds dringender. Informatie: Odessey: tel. (030) 230 55 30; Stichting Gedeeld autogebruik: tel. (030) 294 93 54, internet: www.autodate.nl. 'Autodate' is de verzamelnaam voor gedeeld autogebruik. De simpelste vorm is het delen van een auto met buren, vrienden of familie. Hieraan doen ongeveer 50.000 Nederlanders mee. Sinds enkele jaren zijn hier verschillende nieuwe vormen bijgekomen, waaraan inmiddels 25.000 mensen deelnemen. Zo bieden Call a Car, Greenwheels en tientallen andere bedrijven niet-autobezitters de mogelijkheid op elk gewenst tijdstip gebruik te maken van een auto. Er zijn allerlei mogelijkheden: de klant kan een abonnement nemen of koopt een strippenkaart of couponboekje dat recht geeft op het gebruik van een bepaald type auto voor 20 tot 150 dagen per jaar. De auto's staan op vaste standplaatsen, bijvoorbeeld bij autoverhuurbedrijven of in parkeergarages. Het aantal locaties is inmiddels gegroeid tot 500, verspreid over heel Nederland. Sommige wijken in de grote steden, zoals Amsterdam, hebben eigen autodatesystemen, om het parkeerprobleem in de buurt tegen te gaan. Ook voor bedrijven bestaan aparte regelingen.

Auto-date biedt financieel voordeel voor de gebruiker, omdat vaste lasten als verzekering en motorrijtuigenbelasting voor rekening komen van de aanbieder. Uit een onderzoek van de Consumentenbond blijkt een date-auto gemiddeld 320 gulden per maand voordeliger te zijn dan een eigen auto. Gedeeld autogebruik is bovendien minder slecht voor het milieu. De TU-Delft heeft berekend dat deelnemers minder snel in de auto stappen (33 procent reductie van autokilometers) en vaker kiezen voor andere transportmiddelen (5-10 procent vaker met het Openbaar Vervoer of de fiets).

Het systeem heeft echter ook nadelen: elke rit moet van tevoren gepland worden, bij sommige organisaties zelfs 24 uur van tevoren. De deelauto is bovendien alleen een geschikt alternatief voor mensen die minder dan 12.000 tot 15.000 kilometer per jaar rijden en vooral korte ritjes maken, anders vervalt het aantrekkelijke financiële voordeel.

In Nederland hebben circa 800.000 werknemers een auto van de zaak. De helft van hen rijdt in een leaseauto. Uit onderzoek van TNO is gebleken dat het aantal kilometers dat zij afleggen tussen 1990 en 1994 met 70 procent is gestegen. Bijna een derde van alle autokilometers in Nederland wordt voor zakelijke doeleinden afgelegd.

Veel zakenlieden vinden reizen met het openbaar vervoer te omslachtig: reistijden uitzoeken, een taxi naar en van het station regelen, een kaartje kopen en de bonnetjes declareren. Voor zakenlieden die hun (lease-)auto niet kwijt willen, maar ook regelmatig gebruikmaken van andere vervoermiddelen, kan de Odessey-kaart van NS-dochter Transvision uitkomst bieden. Deze 'multimobiliteitspas' is persoonsgebonden en kost 300 gulden per jaar. Voor dat bedrag regelt Transvision elke reis van deur tot deur. De klant hoeft alleen door te geven hoe laat hij op de bestemming wil zijn. Transvision stelt het reisschema op en regelt de vervoermiddelen. Dat kunnen zijn: trein, huurauto, (auto met) chauffeur, taxi of Treintaxi. De klant hoeft tijdens de reis geen kaartjes te kopen of af te rekenen. De rekening wordt achteraf naar zijn bedrijf gezonden. Vanaf mei krijgen Odessey-houders korting op de trein en de taxi, afhankelijk van het bedrag dat zij besteden. Een kaarthouder die duizend kilometer heeft gereisd, krijgt een korting oplopend tot 25 procent op wat hij daarna uitgeeft.

Transvision heeft inmiddels contracten afgesloten met diverse leasemaatschappijen. Zij bieden hun klanten de kaart aan als aanvulling op de auto van de zaak. De leasemaatschappijen zijn enthousiast over de extra service die zij hun klanten zo kunnen bieden. De trein is soms efficië nter dan de auto, omdat de werknemer files kan omzeilen en bovendien kan doorwerken. Uit cijfers van Transvision blijkt dat fervente leaserijders door de kaart circa 4.000 kilometer met trein en taxi gaan reizen. Tachtig procent van de kilometers wordt doorgebracht in de eerste klas van de trein.

In de regio Rijnmond gaat begin volgend jaar een bijzonder initiatief van start om het fileprobleem aan te pakken. Tussen Rotterdam en Dordrecht komt een supersnelle verbinding over water, de zogenaamde High Speed Ferry. Een catamaran met een topsnelheid van 60 kilometer per uur en een capaciteit van ongeveer 150 mensen en 25 tot 30 fietsen vaart elk half uur tussen het Leuvehoofd in Rotterdam en de Dordtse Riedijkshaven. De reis duurt slechts 25 minuten. Tussentijds wordt in Ridderkerk een tussenstop gemaakt. Verwacht wordt dat zo'n 2.000 tot 3.500 mensen per dag gebruik zullen maken van de 'anti-fileschepen'.

De High Speed Ferry is een samenwerkingsverband van ZWN Groep, Stadsvervoer Dordrecht en de rederijen Doeksen (Terschelling) en Heymen Shipping (Arnhem). ZWN en Stadsvervoer Dordrecht zijn daarnaast bezig met het opzetten van een waterbus tussen de Drechtsteden (Dordrecht, Papendrecht, Zwijndrecht, Sliedrecht, Hendrik Ido Ambacht en Alblasserdam). De dienstregelingen van deze waterbus en de High Speed Ferry worden op elkaar afgestemd. Omdat het in beide gevallen gaat om openbaar vervoer, kunnen passagiers waarschijnlijk gebruikmaken van strippenkaarten.