Kom niet aan Europa bij VVD in België

Ze zitten er naar eigen zeggen niet voor de belastingen, vaak wel voor Europa. Niet 'ons soort mensen', wel in de kunstclub met de moeder van Emily Bremers. De leden van de grootste buitenlandafdeling van de VVD dineerden in Brasschaat en luisterden naar een politieke eregast: VVD-lijsttrekker en Euroscepticus Frits Bolkestein.

BRASSCHAAT, 21 MAART. “De belastingtarieven in Nederland gaan de komende jaren zo'n tien procent omlaag. De vermogensbelasting wordt afgeschaft, terwijl België die misschien juist gaat invoeren. Misschien denkt u wel: kom, ik ga terug naar mijn kinderen en kleinkinderen.”

Aan het woord is Bibi de Vries, fiscaal specialist van de VVD-fractie. Plaats van handeling is Kasteel van Brasschaet te België. De officiële hoofdschotel vormt Frits Bolkestein die een speech zal houden over Europa. Het onofficiele onderwerp luidt: belastingen.

Samen met haar politiek leider Frits Bolkestein en enkele fractiegenoten is De Vries naar het Antwerpse villadorp getogen voor een avondje politiek. Het uitstapje maakt deel uit van een offensief van VVD-politici om liberale medeburgers over de hele wereld erop te wijzen dat ze zich tijdig moeten laten registeren bij ambassade of consulaat als stemgerechtigde voor de verkiezingen van 6 mei. Met name voor de VVD is het offensief een nuttige investering. Bij de Kamerverkiezingen van 1994 waren de liberale stemen in den vreemde goed voor een à twee kamerzetels. Buitenland-woordvoerder Weisglas was daarom vorig week in Israel te vinden. Minister Zalm had ingetekend voor Londen.

Nadat VVD-leider Bolkestein en de Vlaams Liberale fractievoorzitter De Wael de avond hebben geopend, grijpt De Vries een groepsgesprek aan om de zaal in te lichten over de komende fiscale hervormingen. Toegegeven, aan een belasting op optie-regelingen valt niet te ontkomen en een verhoging van de BTW zit er waarschijnlijk ook aan te komen. Maar die lastenverzwaringen vallen in het niet bij de structurele verlaging van de fiscale tarieven en het einde van de vermaledijde vermogensbelasting, zo betoogt ze.

De zaal, bestaande uit zo'n tweehonderd niet meer zo jonge liberalen, reageert wat onwillig. Er klinkt gemor als De Vries haar gehoor aanduidt als 'fiscaal vluchtelingen'. Zo zien de inwoners van Brasschaat en omstreken zichzelf namelijk niet. “Er zitten hier ook heel veel hardwerkende mensen die gewoon in België een baan hebben, hoor”, zegt bijvoorbeeld Eddy Hartog, de jeugdige voorzitter van de VVD-afdeling Brussel. “Mensen die in Brussel bij de Europese Commissie of NAVO werken, of in Antwerpen een baan hebben”.

Henk van Walt Meijer (73), voorzitter van de snel groeiende Antwerpse afdeling, blijkt niet onder de indruk van het betoog van Bibi de Vries. “Natuurlijk gaan we niet terug naar Nederland”, zegt Meijer, oud-voorzitter van de raad van bestuur van een groot Rotterdams havenbedrijf met vestigingen in Antwerpen. “U bent natuurlijk zo'n journalist die denkt: daar heb je weer zo'n kapitaalkrachtige VVD'er die hier alleen zit om zijn geld. Nou, laat ik u dat maar meteen uit uw hoofd praten. Zoveel geld heb ik ook weer niet op de bank staan. We blijven niet om de belastingen, maar gewoon omdat we hier verrukkelijk leven. Geen regels, geen verordeningen voor alles en nog wat, zoals in Nederland, maar gewoon lekker leven met gelijkgezinden, met dezelfde soort ideeën en interesses. Niet met 'ons soort mensen', maar met 'een gelijk soort mensen'.”

Ter illustratie: “Mijn vrouw zit op een soort kunstclubje”, zegt de voorzitter, “met mevrouw Bremers, de moeder van Emily Bremers”. Dat koningin Beatrix moeite zou hebben met een huwelijk van haar zoon Willem-Alexander met Emily omdat haar ouders het fiscaal regime in Nederland zijn ontvlucht richting Brasschaet, kan er bij Van Walt Meijer niet in. “We leven toch in een wereld met verdwijnende grenzen? Wat is daar nou verdacht aan?” Frits Bolkestein laat zich even later in dezelfde zin uit. “Ik ga mijn kiezers geen examen afnemen”, zegt hij in het voorbijgaan over de fiscale migranten.

Naast belastingen is Europa gevoelig onderwerp nummer twee onder liberale Nederlanders in België. Omdat velen van hen emplooi vinden in het Europese circuit - Europees topambtenaar Carlo Trojan bijvoorbeeld is prominent lid - vallen de Euro-sceptische betogen van Bolkestein daar vaak op rotsige bodem. In de uitnodiging voor de avond op 'Kasteel van Brasschaet' klaagt voorzitter Eddy Hartog dan ook over de Europese paragraaf in het verkiezingsprogramma die “wat negatief blijft.”

Als Hartog op deze klacht wordt aangesproken, haast hij zich overigens om de kritiek te nuanceren. “Inhoudelijk zijn we het vaak met Bolkestein eens, maar zijn presentatie is soms wat anders, wat nationalistischer dan wij zouden willen. Ook kloppen de media de verschillen nog al eens op. Daar moet je echter een beetje doorheen kijken.”

De gang van zaken gisteravond bewees het gelijk van Hartogs stelling. VVD-leider Bolkestein hield gisteravond een kalm betoog over de Europese uitbreiding, de Europese Muntunie en de herverdeling van de bijdragen van de lidstaten aan de Europese begroting. Aan het eind van zijn betoog constateerde hij dat Nederland nog nooit zijn veto had gebruikt, terwijl “Nederland wel het volste recht heeft om voor zijn eigen belangen op te komen.”

Een uur later zond het Algemeen Nederlands Persbureau een nieuwsbericht de wereld in met als kop: 'Bolkestein: Nederland moet in Europa veto gebruiken.' De eerste zinnen luidden: 'Nederland moet tegenover zijn Europese partners vaker het been stijfhouden om zijn zin te krijgen. Desnoods moet Den Haag zijn veto gebruiken om de Nederlandse belangen te verdedigen.'

De VVD-leider kon tevreden huiswaarts keren. Voor de tweede keer binnen 48 uur had hij weer iets belangwekkends gezegd, althans volgens de media.