Kernafval in Ahaus, protesten machteloos

AHAUS, 21 MAART. Het snerpende gefluit van zo'n duizend demonstranten die op plastic voetbalfluitjes bliezen, mocht niet meer baten. Hun protest rond het zwaar beveiligde spoorstation van Ahaus, het Westfaalse stadje vlakbij Enschede, was machteloos. De trein met zes containers ('castorvaten') met radioactief afval uit Duitse kerncentrales kwam gisteravond tegen acht uur aan, na een reis van ruim zeventien uur door een groot deel van de Bondsrepubliek.

De laatste rit, van een kleine vier kilometer naar het 'Zwischenlager' waar de containers met de afgewerkte splijtstofstaven van twee kerncentrales uit het zuiden van Duitsland voor minimaal veertig jaar worden opgeslagen, leverde evenmin moeilijkheden op.

De alom aanwezige politie - zo'n kleine 15.000 agenten waren alleen in Ahaus en omgeving ingezet - had het laatste traject nog zwaarder beveiligd dan de rails van de Bundesbahn die naar Ahaus leiden. Demonstranten werden door hekken op 300 meter van het spoor gehouden en konden allemaal slechts fluiten als protest.

De laatste twintig kilometer voor Ahaus legde de ruim 500 meter lange trein met zes 'castorvaten' tussen wagons vol politie en spoorwegpersoneel in ruim twee uur af. De trein werd begeleid door helikopters die met zoeklichten de omgeving op risico's afzochten, wat sommige toeschouwers aan een oorlogsfilm deed denken. Een korte gewone trein ging de 'atoomtrein' voorzichtig vooraf om de rails te testen. Overdag waren enkele jongelui gearresteerd die probeerden bielzen te verwijderen.

De confrontatie tussen de veelal jeugdige tegenstanders van kernenergie en de politie kreeg gistermiddag een grimmig karakter nadat enkele honderden betogers 200 meter spoorlijn hadden bezet.

Pagina 5: Waterkanonnen breken verzet van de betogers

Terwijl een kleine 3.000 andere demonstranten en honderden inwoners van Ahaus en de omliggende gehuchten soms verontwaardigd toekeken, verwijderde de politie de betogers één voor één van de rails. Het hardnekkige verzet van enkele tientallen demonstranten werd gebroken door de inzet van drie waterkanonnen.

Rond 400 demonstranten werden in de loop van de dag gearresteerd en afgevoerd naar 'Gesa's' (Gefangenen Sammelstellen) waar ze konden plaatsnemen in containers. Een politieman werd licht gewond door lichtspoormunitie, afgevuurd vanuit de menigte. Ook zou met een dergelijk lichtspoorpistool zijn geschoten op een helikopter. Een betoger zou zwaar gewond zijn, maar dat werd niet bevestigd door de politie. Sommige inwoners van Ahaus, een overwegend rooms-katholiek en conservatief stadje van 35.000 inwoners, toonden zich verbijsterd over het machtsvertoon met tanks en helikopters van de elitetroepen van de Bundesgrenzschutz, die uit alle delen van de Bondsrepubliek waren aangevoerd.

Ondanks de optimistische verwachtingen van de plaatselijke actiegroep de Bürgerinitiative 'Kein Atommüll in Ahaus' bleef het aantal Anti-Atom Kraft (AKK) betogers tot een kleine 8.000 beperkt. Het treintransport dat in Walheim (Baden-Württemberg) begon, was aangekondigd voor komende woensdag. Het vervroegde vertrek verraste de AKK-beweging die vorig jaar, begin maart, bij een soortgelijk transport in Gorleben (Nedersaksen) ruim 20.000 demonstranten op de been had gebracht. De inzet van de politie langs de gehele, ruim 400 kilometer lange route de atoomtrein moest volgen, was echter niet minder omvangrijk dan vorig jaar. De kosten van het transport bedroegen in 1997 110 miljoen mark en zullen dit keer waarschijnlijk niet veel lager uitvallen.

De sfeer in de twee geïmproviseerde kampeerplaatsen voor betogers - zes andere werden door de politie verboden - was gisteren gespannen. Lillette van Neerbosch van het Kollektief Rampen Plan uit Sittard - een rijdende vegetarische annex biologische keuken voor betogers - vond dat de 'Duitse pers en zelfs autoriteiten waren misbruikt' door de opzettelijk foute aankondiging van het tijdstip van het transport. “Zeker 500 betogers zijn door de politie teruggestuurd”, wist Lillette ook nog te melden terwijl zes helikopters laag over de weide scheurden waar enkele honderden AKK-ers een bitter koude nacht hadden doorgebracht. “Maar dit protest is niet te vergelijken met dat in Gorleben vorig jaar”, zei ze.

Voorzitter Hartmut Liebermann van Kein Atommüll in Ahaus zei dat het vreedzame karakter van het protest in Ahaus de verdienste was van de betogers en niet van de politie die met 'overdreven geweld' optrad. Behalve waterkanonnen gebruikten de agenten enkele malen hardhandig de wapenstok om betogers te verjagen uit het Sperrgebiet rond de spoorlijn naar het Brennelement-Zwischenlager waar al ruim 300 kleine castorvaten met afgewerkte splijtstofkogels uit de gesloten kerncentrales zijn opgeslagen. Kritiek had Liebermann ook op de minister van Binnenlandse Zaken van Noordrijn-Westfalen, Kniola (SPD), die hij van een hetze tegen de AKK-beweging beschuldigde. Kniola waarschuwde de afgelopen weken voor aanslagen door 'autonomen' en 'chaoten', maar daarvan was gisteren in Ahaus niets te merken. Ook elders verliep het protest doorgaans vreedzaam, zoals in de Westfaalse hoofdstad Münster waar enkele honderden jongelui gistermiddag enige tijd het treinstation bezetten.