Gelredome

In de timing zit een merkwaardig gevoel voor humor. Als ik de wetenschap mag geloven wordt de wereld op 26 oktober van het jaar 2028 bedreigd door het inferno van een asteroïde. Wat dan overblijft is een universum van knoken.

We hebben dus nog dertig jaar te gaan. Dertig jaar: sommige zuchten duren langer. Een beetje auteur wil zijn geest niet meer door een boek laten waaien voor die luttele restjaren. Een nieuwe liefde, de aanleg van een Japanse Zentuin, een transfer van Ajax naar Barcelona, het wordt allemaal zo zinloos. Het bedwingen van ziekte en verval is ook al zo arrogant bij een tijdsbestek met minder jaren dan het leven van Christus. Een elegante surplace, meer toekomst is er niet, in het kielzog van de asteroïde.

Natuurlijk, de groten der aarde verheffen zich boven de tijd. Ook boven de nakende nucleaire winter. Na de Mitterrand-bibliotheek komt er nog wel een Chirac-mausoleum. Na de Arena is er nu de Gelredome. Over vier dagen opent de unieke accommodatie officieel de poorten. Het zal straks even goed in miljoenen schilfers worden weggeblazen, maar dat mag de pret niet drukken. Vitesse-voorzitter Karel Aalbers blijft spreken van een historisch moment in de Nederlandse sportgeschiedenis.

Beton als houvast voor het einde der tijden, het is natuurlijk een keuze maar als het toch allemaal afloopt, zou ik me lekkerder voelen naast wat fluitenkruid langs de sloot. Het is meer het pretentieloze spiegelbeeld van een veroordeelde, zeg maar. Wat zei Karel Aalbers deze week tegen de pers? “We leven in een tijd, waarin het gevaar dreigt dat mensen vereenzamen. Tegelijkertijd ontstaat de behoefte ergens bij te horen. Club en stadion kunnen dan een geweldig bindmiddel worden. Het is niet de oplossing maar wel een bindmiddel voor de maatschappij.”

Wijze woorden. Alleen is mij niet duidelijk hoe een beweegbaar dak, een fraaie promenade en klimaatbeheersing binnen het stadion de eenzaamheid van de mens kunnen verhelpen. Een futuristisch hol kan nooit een antwoord zijn op de vraag naar geborgenheid en lotsgemeenschap. De Gelredome als uitvalsbasis van existentiële artillerie is tot mislukken gedoemd.

De charme van provinciale voetbalcubs was altijd dat ze zich zo nederig aan hun grenzen hielden. Vitesse speelt nu voor een kleine vijfduizend toeschouwers. De Gelredome heeft een capaciteit van ruim 27.000. De Arnhemse voetbalclub zal dus opgesloten worden in een ondraaglijke leegte. Vitesse wordt het Spartak Moskou van de Nederlandse competitie. Een preses met een vaderhart voor de mollige menigte, toch de slagader van iedere club, bespaart de getrouwen dit pijnlijke demasqué.

Het is Aalbers dan ook niet om de supporters te doen. Zelf zegt hij: “Vitesse wordt een multi-sport-entertainment-bedrijf. In het voetbal kom je er niet met het verkopen van een sjaaltje.” Hij rekent op de Spice Girls voor een aanzienlijke bijdrage in de exploitate van het stadion. Misschien wel op André Hazes of Lee Towers. En waarom niet op Joop van den Ende voor een zoveelste uitgave van Holiday on Ice?

De Gelredome is het einde van een ambiance. Wat nu komt is Disney in Arnhem. Het kan en het mag allemaal, maar niet ten koste van een respectabele voetbaltraditie. In de filosofie van Aalbers is er geen plaats meer voor het derby-denken. Toch het wezen van het voetbal. Vitesse, De Graafschap, NEC: het is een pot nat. De shirtjes maken niet uit, de sjaaltjes doen er niet toe, de suppoosten zijn uitwisselbaar als houten poppen. Leve de Spice Girls!

Ik moet ineens aan Frank en Ronald de Boer denken. Waarom zouden spelers zich aan een verleden moeten binden dat door clubbesturen in permanentie extreem wordt verloochend? De Ajax-natie, de Vitesse-natie, de PSV-natie, ze worden voortdurend verkwanseld door mega-entertainers van het type Aalbers. Hoorde ik de voorzitter van Vitesse niet zeggen dat hij de Gelredome ook nog mede-eigenaar wil zien worden van een krant of een tv-zender? Nou ja, dan heeft het populisme en niet de traditie het voor het zeggen. Vitesse is dood, de commercie neemt het over. Ik hoop maar dat taaie Hollanders als Van den Brom dat tijdig inzien.