DE GIDS NAAR EEN ONZEKERE TOEKOMST

Zijn overgrootvader trok uit Maagdenburg naar Twente om in de textielfabrieken te werken. Wellicht heeft mr. Henk Kesler (49) nog iets van zijn gedrevenheid geërfd. Zonder angst balanceert de nieuwe voorzitter betaald voetbal op het slappe koord waar veel van zijn voorgangers al vanaf tuimelden.

In zijn werkkamer op het advocatenbureau De Jonge & Peters in Enschede, staat de klok een kwartier voor. Anders komt hij voor de volgende afspraak tijd te kort. Aan de muur hangt een spreuk die kennelijk toepasselijk is op zijn werk als advocaat: The strongest memory is weaker than de palest ink. Hendrik Willem Kesler staat bekend als een workaholic, een bestuurlijke duizendpoot en vooral een doener. Wars van sentimenten gaat hij vaak recht op zijn doel af. “Hij is geen diplomaat, ongelovig en ongeduldig, soms kwetsend voor een ander. Heilige huisjes bestaan voor hem niet. Hij schopt ze omver, heel hard als het moet”, schreef een plaatselijke journalist die hem twaalf jaar volgde als bestuurslid van FC Twente.

Na het echec van Sport7 sloegen Kesler en Gerard Bouwer als enige bestuursleden uit het kabinet Staatsen niet op de vlucht. Zij stelden zich weer beschikbaar, deels uit hobbyisme en ijdelheid maar zeker ook om het voetbal te dienen. Aanvankelijk kregen ze een lading kritiek over zich heen. Maar eenmaal zittend in het nieuwe bestuur zagen collega's als Michael van Praag dat ze zich hadden vergist. Kesler ontpopte zich als een gewaardeerde interim-voorzitter.

Nadat verschillende kopstukken uit het bedrijfsleven en de politiek bedankten voor de eer omdat zij vreesden hun hals in een strop te steken, durfde hij het aan Jos Staatsen definitief op te volgen. Met klaterend applaus werd Kesler in de najaarsvergadering gekozen tot de nieuwe leider van het betaalde voetbal.

Bent u de laatste voorzitter van de profsectie?

Kesler: “Dat denk ik wel. Het bedrijfstakonderzoek heeft aangegeven dat de bond gebaat is bij een verdere professionalisering. Ik heb in het verleden wel gemerkt dat bij belangrijke kwesties die om een acute behandeling vragen, de communicatie onder de zes bestuursleden ontzettend lastig verloopt. Op die momenten kunnen professionals in Zeist sneller handelen dan een stel vrijwilligers. Ook gezien de tijd die een bestuursfunctie tegenwoordig vergt - sommigen vertoeven gemiddeld twee keer per week in Zeist - zou het beter zijn als er een raad van commissarissen komt. Volgens het ideale model zou die nieuwe bestuursstructuur in 1999 moeten functioneren.”

Dit bestuur zou met de voorzitters van Ajax en PSV in de gelederen een brug slaan naar de Eredivisie NV. Wat komt daarvan terecht?

“Ik vind nog steeds dat de ENV moet worden ingebed in het KNVB-model. Wij dachten dat we op de goede weg waren. Nu blijkt hun openheid toch minder groot te zijn. Vorige week zaterdag was er een vergadering van de ENV en daarvoor waren wij niet uitgenodigd. Zo moet je niet met elkaar omgaan. Straks zouden wij hun president-commissaris Vonhoff ook kunnen weigeren op onze Algemene Vergadering.”

De ENV heeft het misschien weer te druk met de tv-rechten?

“Op dit gebied bestaat inderdaad een onduidelijke situatie. We hebben nog een contract met de NOS tot 1999 dat ons 35,3 miljoen gulden oplevert voor de samenvattingen. Minister Wijers van Economische Zaken wil ons echter geen ontheffing meer verlenen voor de nieuwe mededingingswet. Het is denkbaar dat de ENV de rechten van de KNVB overneemt, maar het kan niet zo zijn dat er een lager bedrag uitrolt. Bovendien moet er een zodanige redelijke verdeling komen dat er geen groot verschil ontstaat tussen de top van de eerste divisie en de onderste zes zeven, clubs van de eredivisie.”

Zijn de sectiebestuurders Van Praag (Ajax) en Van Raaij (PSV) het daar ook mee eens?

“Absoluut. Maar andere krachten binnen de ENV verzetten zich kennelijk tegen deze voorstellen. Er zijn clubs die menen dat ze met betrekking tot die rechten een sterkere positie kunnen hebben. Voor twee of drie ton per jaar meer, zetten zij de toekomst van het betaalde voetbal in Nederland op het spel. Die clubs denken alleen in geld en macht. Van Raaij spreekt van een zorgelijke ontwikkeling.

Als de clubs er niet uitkomen zal de KNVB gedwongen zijn alsnog een bodemprocedure te starten om te bepalen bij wie de rechten liggen. Daar ben ik niet voor, want als we weer rollebollend over de straat gaan betekent dat ook een afbreukrisico richting de sponsors. Wellicht dat uiteindelijk pas het Europese Hof van Justitie het verlossende woord uitspreekt. En dus niet commissaris Van Miert, zoals sommigen denken.''

De houding van Wijers maakt het er niet makkelijker op.

“Daar kan ik bijna fel over worden. Het is morbide wat er gebeurt, want de minister van EZ moet kijken naar de marktwerking. Stel dat de ENV niet als agent van de tv-rechten mag optreden en de clubs mogen zelf de beelden verkopen, dan krijg je chaos. Versnippering leidt tot kapitaalvernietiging binnen het voetbal. De omroepen zullen inkomsten gaan missen aan ster-reclame. Daarom zeg ik: 'Minister doe niet zo moeilijk. Wat is er op tegen de ontheffing nog een jaar te verlengen?”

Hoe staat het met de persoonsgebonden clubcard?

“Eind maart voeren we weer overleg op het ministerie van VWS. De supporters hebben binnen de FSV (Federatie van Supporters Verenigingen) inmiddels een duidelijk nee uitgesproken. Ik denk dat we ernstig rekening moeten houden met hun signaal. Dan heeft ook de Registratiekamer ernstige bedenkingen. Wij zullen ons wensenpakket nog eens op tafel leggen ten aanzien van de meldingsplicht op het politiebureau voor supporters met een stadionverbod en het terugdringen van de knelpunten. De burgemeester bepalen nu programma. Misschien moeten we weer naar de draconische maatregel om clubs een 1-0 nederlaag te geven als hun duels niet op de geplande datum worden gespeeld. Burgemeester Peper van Rotterdam zegt bijvoorbeeld nog steeds dat de thuiswedstrijden van Feyenoord tegen PSV en Ajax volgend seizoen om half drie gespeeld moeten worden en niet om zes uur.

“Als Canal+ die duels niet kan uitzenden kost dat het voetbal een hoop geld. Er was een kamerlid (Rijpstra van de VVD, red.) die vond dat alle wedstrijden weer om half drie gespeeld moeten worden. Als je dat verkondigt, trek je wel een heel grote broek aan en denk je dat de overheid haar wil aan clubs kan opleggen. Kamerleden roepen weleens wat bij gebrek aan kennis. Gelukkig vindt de staatssecretaris dat de clubs zich constructief opstellen.”

Over interne zaken gesproken, wat doet de KNVB aan de wildgroei onder de voetbalmakelaars?

“Het examen dat iemand moet afleggen om een FIFA-licentie te bemachtigen stelt niet zoveel voor. Elke Nederlander kan momenteel voetbalmakelaar worden. Hun aantal groeit omdat er met een paar telefoontjes veel geld valt te verdienen, geld dat onttrokken wordt aan het betaalde voetbal. Daar moeten we paal en perk aan stellen. Het probleem is dat de KNVB uiterst beperkte machtsmiddelen heeft.

“We zijn wellicht een roepende in de woestijn. Maar we willen de wanorde informeel aankaarten bij de UEFA op het congres in april in Dublin en bij de FIFA kort voor het WK in Parijs. In onze ogen zou er voor makelaars een beroepscode moeten komen. Maar ook een reglementering en de mogelijkheid sancties te heffen. Bijvoorbeeld via de aanklagers van de tuchtcommissie. Tevens is het goed als er een tarievenlijst wordt vastgesteld.”

Veel wantoestanden beginnen bij de bestuurders en managers die makelaars betalen om spelers naar hun club te brengen. Ook sectiebestuurslid Van Raaij zou zich daaraan hebben bezondigd.

“Het is inderdaad een nieuw fenomeen dat de makelaars bepalen waar een profvoetballer gaat spelen. Ik vind dat ontoelaatbaar. Wij zijn niet in het bezit van het KPMG-accountantsonderzoek naar de handel en wandel van Gerards en Lens. Maar ik sluit niet uit dat het rapport op de tafel van de aanklagers belandt. De betrokken clubbestuurders kunnen dan een onderzoek verwachten. We hebben vier aanklagers in dienst die in hun dagelijks werk officier van justitie zijn, die met de tuchtcommissie zorgen voor een onafhankelijke rechtspraak binnen de KNVB. Er verdwijnt bij ons niets in de doofpot. Dat gebeurt al genoeg in de politiek.”

Heeft de KNVB al een akkoord bereikt met Team Holland over de reclamerechten van de internationals?

“We hebben een tijdspad afgesproken met als deadline 31 maart. Dan moeten de contracten zijn getekend. Daarna hoeft er rondom het Nederlands elftal niet meer gezeurd te worden over geld. Wij hebben de rechten van het Oranje-shirt niet twee keer verkocht, zoals Langenberg en Cohen van Team Holland beweren. In de overeenkomst die we met hen sloten, staat een zin dat Team Holland de branche-exclusiviteit van de bestaande KNVB-sponsors moet eerbiedigen.”

Baart de leegloop in het betaald voetbal u geen zorgen? Steeds meer toptalenten van eigen bodem vertrekken naar het buitenland.

“Dinsdagavond hebben wij er nog over gesproken met de belangenorganisatie Coaches Betaald Voetbal. Leo Beenhakker zei toen: 'We gaan terug naar de tijd van Nederland-Saarland. En straks hebben we nog moeite van zo'n elftal te winnen ook.' Vond ik een mooie quote. Natuurlijk heeft het onze zorg. Henry van der Vegt naar Udinese. Met alle respect, maar als spelers van dit kaliber ook al weggaan? Het betaalde voetbal moet in eerste instantie bescherming bieden aan de jeugdopleidingen. Daarnaast kijken wij momenteel of het wenselijk is om beperkende maatregelen te nemen tegen de instroom van voetballers van buiten de Europese Unie.”

U bent zelf onder meer gespecialiseerd in arbeidsrecht. Kunnen de gebroeders De Boer en Stam zomaar onder hun meerjarige verbintenissen uit?

“Ik vind als jurist nog altijd: een contract is een contract. De gebroeders De Boer hebben hun overeenkomst met Ajax tot 2004 vorig jaar nog in het volle bewustzijn getekend mét de hulp van een zaakwaarnemer. Van een dwaling is dus geen sprake. Wellicht wordt het een zaak voor de arbitragecommissie en komt de vraag aan de orde welke keuze dit college maakt. Wordt het normale arbeidsrecht verlaten? Dan gaat het afkopen van een aantal jaren salaris niet meer op en kan de commissie een vergoeding opleggen van vijftig of honderd miljoen gulden. Ik wil niet op de stoel van de voetbalrechter gaan zitten, maar als er voor Ajax dan een negatief oordeel uitkomt, zijn alle contracten in het profvoetbal in wezen waardeloos geworden. En dat zal tot in het buitenland grote gevolgen hebben.”

    • Erik Oudshoorn