Castorvaten: voor vervoer en voor opslag van splijtstof

ROTTERDAM, 21 MAART. De splijtstofstaven in de castorvaten die gisteren in Ahaus zijn aangekomen, zijn gesloten metalen cilinders waarin losse tabletten licht verrijkt uraniumoxide zijn geschoven. Nieuw zijn de staven nauwelijks gevaarlijk. Pas onder invloed van neutronenstraling in een kernreactor ontstaan uit het uranium zeer stralingsgevaarlijke produkten (zoals jodium, cesium en strontium). Een klein deel heeft een zeer grote halfwaardetijd: het blijft duizenden jaren actief.Staven die uit een werkende reactor worden getrokken zijn gloeiend heet en zouden onmiddellijk smelten als ze niet permanent gekoeld worden.

Gemiddeld gaan staven drie jaar mee, daarna moeten ze in grote waterbaden bij de kernreactor een paar jaar afkoelen. Dan zijn ze beter hanteerbaar en kunnen ze worden verpakt in zogeheten castorvaten. Deze dual purpose containers worden zowel gebruikt voor het vervoer van de radioactieve staven, als voor de opslag ervan. Castor is een samentrekking van 'cast iron storage': opslag in gietijzer. Het zijn zware gietijzeren cilinders, met roestvrijstalen deksels. Ze zijn gasdicht en gevuld met onbrandbaar helium.

De vaten zullen vermoedelijk een jaar of twintig in Ahaus liggen om verder af te koelen. De bedoeling is het materiaal vervolgens over te pakken in zogenoemde Pollux-containers, waarin de staven dichter op elkaar worden gepakt. Het zal daarna zeer langdurig geïsoleerd, controleerbaar (dat wil zeggen 'terugneembaar') en dus voor zeer veel geld moeten worden opgeborgen.