Wiske Sterringa ontroert met treurige parabel over Polen

Lunchvoorstelling: Meisje Niemand naar de roman van Tomek Tryzna. Productie: Theater Bellevue i.s.m. Wiske Sterringa. Regie: Mark Timmer. Spel: Wiske Sterringa. Gezien: 19/3, Bellevue, Amsterdam. Nog te zien: aldaar t/m 29/3. Inl. (020) 530 53 01.

Regelmatig is actrice Wiske Sterringa ontroerd door haar eigen woorden. Vochtige ogen, een langs haar wang biggelende traan, tekenen haar gemoedstoestand, dat wil zeggen die van haar personage. Alleen de ontreddering tijdens het in ontvangst nemen van het applaus is in principe van de actrice zelf. En die is vreemd. Het publiek maakt immers uit of de voorstelling ontroert, niet de toneelspeler.

De ontroering van het personage begrijp ik trouwens ook niet goed. Sterringa's solo Meisje Niemand - een korte lunchpauzevoorstelling - is gebaseerd op de gelijknamige roman, uit 1988, van de Poolse schrijver Tomek Tryzna. Het door de titelheldin zelf vertelde verhaal over haar en haar twee totaal verschillende vriendinnetjes die haar leven verscheuren, is treurig genoeg, maar de kracht ervan is de naïeve, laconieke toon. Een toon die Sterringa, dankzij haar evident ontwikkelde gevoel voor het droogkomische, uitstekend weet te treffen.

De enscenering (van Mark Timmer) past er bij. Het noodgedwongen statische karakter van de voorstelling krijgt alleen al een lichtere toon door de overdreven stijve jurk van Sterringa en het grote, Friese postuur van de actrice dat grappig contrasteert met haar kinderlijke relaas. De structuur van Tryzna's sociaal-politieke parabel over de Polen die vermalen worden tussen communistische tradities en kapitalistische verworvenheden is allerminst kinderachtig en maakt dat de aandacht soms verslapt. Aan Sterringa ligt dat niet. Een boek uit je hoofd leren en dat voordragen op de genuanceerde wijze waarop zij dat doet: mij ontroerde het.