Pieter Porsius is hard en rechtlijnig

Tien jaar geleden was Pieter Porsius nog een onbekende in de mediawereld. Voor de sanering van het NOB haalde toenmalig NOS-voorzitter Van der Reijden de econoom weg bij zijn familiebedrijf. Porsius ontpopte zich als een rechtlijnig bestuurder.

ROTTERDAM, 20 MAART. Pieter Porsius (51), de nieuwe topman van de Holland Media Groep (HMG), het bedrijf achter RTL4, RTL5 en Veronica, heeft leren saneren bij de NOB, het verzelfstandigde facilitair bedrijf van de publieke omroepen. Bij het NOB werd meer dan een derde deel van de bijna 3.000 banen geschrapt, grotendeels zonder gedwongen ontslagen.

Toen Porsius in 1988 aantrad als financieel directeur van de NOB, was hij een onbekende in de mediawereld. De toenmalige Veronica-voorzitter Bordewijk was een klant bij Scheepswerf Porsius in Zaandam, het familiebedrijf waar Porsius directeur was. Bordewijk heeft Porsius onder de aandacht gebracht van de toenmalige NOS-voorzitter en president-commissaris van de NOB, Joop van der Reijden, die Porsius uiteindelijk heeft binnengehaald.

Van der Reijden had Porsius toen al ontmoet via een zwager. “Op verjaardagsfeesten kwamen we met elkaar aan de praat. Toen bleek dat wij hetzelfde, cynische gevoel voor humor hebben.” Met Porsius haalde Van der Reijden bewust een saneerder in huis. “Ik wilde een bedrijfseconoom, iemand die niet bang is voor cijfers. Je kunt saneren wat je wilt, maar als je geen verstand hebt van cijfers, heeft het geen enkele zin.” Inmiddels is Van der Reijden voorzitter van Veronica, een van de aandeelhouders van HMG. Ook bij Porsius' benoeming bij HMG speelde hij een cruciale rol.

Toen Porsius in 1982 directeur werd van Scheepswerf Porsius, keerde hij terug naar zijn grote passie naast literatuur, schilderen en het spelen van jazz op de piano: zeiljachten. Hij had al een veelbelovende carrière achter de rug als econoom aan de Universiteit van Amsterdam. In de jaren zeventig stond Porsius in de Top-40 van Nederlandse economen die het meest in internationale wetenschappelijke tijdschriften publiceren. “Als hij was doorgegaan in de economie, had hij zeker hoogleraar kunnen worden”, zegt zijn toenmalige collega Rob de Klerk. Porsius' specialisme was monetaire theorie, in het bijzonder rente-analyse. Toen hij de universiteit verliet, was hij zo goed als klaar met zijn dissertatie. De Klerk: “Hij hoefde er alleen nog maar een kaftje om te doen. Het is typisch voor hem dat hij dat niet meer heeft gedaan. Hij dacht waarschijnlijk dat hij er toch niks meer aan had.”

Op de universiteit stoorde Porsius zich hevig aan de bureaucratie. “Hij heeft het universitaire bestaan ongeveer zo beleefd als de hoofdpersoon van Het Bureau van Voskuil”, zegt De Klerk. “Hij kon met scherpe, soms dodelijke humor spreken over mensen die niet presteerden op zijn niveau.” “Er was in de jaren zeventig op de universiteit veel om je aan te ergeren en Pieter is iemand die zich goed kan ergeren”, zegt ook zijn vriend T.J. Wansbeek, hoogleraar econometrie in Groningen.

Bij het NOB was Porsius aanvankelijk tweede man achter interim-directeur E. Horstra. In 1993 werd hij met steun van de ondernemingsraad de enige president-directeur van het bedrijf. Ook bij HMG is Porsius het enige lid van de Raad van Bestuur. “Dat is een beetje de aard van het beestje”, meent Wansbeek.

Hard, maar bereid te luisteren naar argumenten, zo omschrijven leden van de ondernemingsraad van de NOB de stijl van Porsius. “Als je moet een goed verhaal komt is hij bereid te luisteren. Maar je moet niet met onzin bij hem komen”, zegt OR-voorzitter G. Wielenga. “Hij is heel rechtlijnig. Soms onderschat hij de emoties van mensen bij een bepaald besluit.” OR-secretaris H. Eisink herinnert zich: “Hij heeft hele forse bezuinigingen doorgevoerd, maar wel altijd op een nette manier. Hij heeft een cultuuromslag bij het bedrijf teweeggebracht. Bij NOB zijn we rationeel en rechtlijning gaan denken, zonder smoesjes. Dat is zijn belangrijkste verdienste geweest.”