Liegt de telduivel?; Rekenen met prima getallen

Dat rekenen leuk kan zijn, dat je met getallen leuke spelletjes spelen kan, dat laat de telduivel zien. De telduivel is de rode driftkop, met echte hoorntjes en een gemeen sikje, die steeds opduikt in de dromen van het jongetje Robert. Die krijgt op school wiskundeles van meneer Van Balen, en daar vindt hij niets aan. Want daar krijgt hij stomme opdrachten zoals: 'Wanneer twee bakkers in zes uur 444 krakelingen bakken, hoe lang hebben vijf bakkers dan nodig om 88 krakelingen te bakken?'

Tsja, daar word je niet echt vrolijk van. Maar omdat de telduivel met zulke leuke voorbeelden (hazen, stukken kauwgom, mosselen) uitlegt hoe leuk de wereld van getallen kan zijn, krijgt Robert door zijn dromen met de telduivel plezier in rekenen en wiskunde. En kinderen die het boek lezen waarin die twee voorkomen, De telduivel van Hans Magnus Enzensberger, die krijgen ook plezier in de rekentrucs die de telduivel Robert opgeeft.

Zo ook Oscar van 8, die heeft uitgeprobeerd of de beweringen van de telduivel in het boek kloppen. Hij heeft het boek nog niet uit, maar de truc van de 'prima getallen' vindt hij leuk. Een 'prima getal' of priemgetal is een getal dat je alleen door 1 en het getal zelf kan delen. Je kan het niet door een ander getal delen, want anders hou je breuken over - en dat is niet 'prima'. 3, 5 en 11 zijn bijvoorbeeld prima getallen.

Nu zegt de telduivel tegen Robert dat je alle oneven getallen, groter dan 5 op kan schrijven als een som van drie 'prima getallen'. Dus bijvoorbeeld het oneven getal 55 = 5 + 19 + 31. Probeer het maar eens, zegt de telduivel, 'het gaat ALTIJD'. Dat ga je als lezer natuurlijk ook proberen, en het lijstje met de eerste vijftien prima getallen, dat hij en Robert geven, is daarbij een grote hulp. Dat zijn 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43 en 47. Nu werkt de truc bij al die getallen, als je een oneven getal neemt, bijvoorbeeld 27, dat kan je als 3 + 7 + 17 in prima getallen uitpluizen. Vaak kun je ook nog andere prima getallen vinden die samen het oneven getal vormen dat je zoekt: 3 + 5 + 19 = 27, bijvoorbeeld. Makkie, zullen rekenaars zeggen.

Maar goed, het boek is ook bedoeld voor jongens en meisjes en vaders en moeders die niet zulke goede rekenaars zijn. Ook voor hen is het een erg leuk boek. Maar nu hebben we met de lage oneven getal boven de vijf een probleem. De telduivel legt in zijn voorbeeld uit hoe je een oneven getal krijgt door drie prima getallen op te tellen. Maar wij kunnen thuis niet de drie verschillende prima getallen vinden waarmee je bijvoorbeeld 7 of 9 of 11 en andere lage oneven getallen kan krijgen. Doen wij iets fout? Zien wij iets over het hoofd? Of liegt de telduivel? Als je het wel weet, en je kunt ons helpen met dit rekenraadsel, stuur dan een briefkaartje - we verloten een boekenbon onder de goede oplossingen.

Stuur je oplossing van het rekenraadsel aan de Kinderpagina, NRC Handelsblad, Paleisstraat 1, 1012 RB Amsterdam. Zet er op TELDUIVEL. Zet je naam, leeftijd en adres er ook duidelijk op.