Achtervolging in de amfibieënpoel

Carl Hiaasen: Lucky You. Macmillan, 388 blz. ƒ 39,45

Na het lezen van een stuk of wat Carl Hiaasens is het stramien duidelijk: met behulp van een stel immorele, oerdomme misdadigers bepleit Hiaasen méér moreel besef en een hogere ontwikkeling van de mensheid. Hij excelleert in de beschrijving van het allerlaagste, maar hij wil verheffen: Carl Hiaasen schrijft 'crime fiction' met een politieke agenda.

Hiaasens romans worden bevolkt door cartoon-achtige criminelen en weldoeners met al even bovenmenselijke kwaliteiten. De 'Governor' in Stormy Weather en Native Tongue bijvoorbeeld die in het moeras leeft van de Everglades in Florida (de vaste locatie van Hiaasens boeken). Deze gedesillusioneerde ex-gouverneur van Florida saboteert projectontwikkelaars die in de moerassen golfbanen en winkelcentra willen aanleggen. De Governor is belezen, sterk als een natuurkracht en zelfvoorzienend - hij doet zijn maal met gestoofde ratelslang of met wat hij van de snelweg schraapt ('roadpizza').

De criminelen in Hiaasens nieuwste boek Lucky You zijn al even grotesk. Bode Gazzer en Chub willen een burgerwacht samenstellen om de 'blanke Amerikaan' te redden - van homo's, van joden, van negers maar bovenal van de op de Bahama's klaarstaande troepen communisten. Chub (verslaafd aan lijmsnuiven) en Gazzer (een racist die door zijn hippie-opvoeding het woord 'nigger' niet over zijn lippen krijgt) winnen aan het begin van Lucky You de lotto, achtentwintig miljoen dollar. Ze blijken de hoofdprijs te moeten delen met een zwarte vrouw uit het dorpje Grange.

Deze JoLayne Lucks wordt opgespoord; het lottoticket wordt haar met geweld afhandig gemaakt. Dan volgt er een achtervolging van de twee mannen door Lucks en de reporter Tom Krome, die door zijn krant er op uit was gestuurd om een verhaal te schrijven over de lotto-winnares. Net als de Governor in Hiaasens eerdere boeken, vertegenwoordigt JoLayne hier het geweten: zij wil haar prijs aanwenden om een stuk van de Everglades te kopen en op die manier de flora en fauna te redden.

Zoals ook in zijn eerdere boeken vertelt Hiaasen ieder hoofdstuk vanuit een ander perspectief. Afwisselend kijken we door de ogen van JoLayne, Bode en Gazzer, Tom Krome of één van de bijfiguren die in de plot verwikkeld raken. Dat zijn boeken een plot hebben lijkt bij Hiaasen vooral een excuus om zo veel mogelijk bizarre achtergrondinformatie over zijn personages te kunnen verschaffen. Van ieder persoon geeft hij een korte voorgeschiedenis, van Toms aanstaande ex-vrouw, zijn ex-minnares, de man van die minnares - de één een nog grotere loser dan de ander.

In Grange houden de inwoners zich bezig met het bedenken van Jezusverschijningen: een olievlek op de weg staat voor het gezicht van Jezus, op de schilden van schildpadjes schildert iemand de gezichten van de twaalf apostelen. Een gluiperige eindredacteur van Toms krant vindt uiteindelijk zijn heil in deze heilige amfibieënpoel: kletsnat maar verlicht brengt hij de dag door met het zingen van mantra's afgeleid van krantenkoppen (MUGGER MEETS MATCH AGAINST MARTIAL-ARTS MOM wordt 'Muugghhh meeechy makk-a-mamma').

Ondanks de zijsprongen naar dergelijke minder belangrijke personages slaagt Hiaasen er in om het verhaal aan elkaar te breien - al leidt dit soms wel tot onwaarschijnlijke plotwendingen. Hiaasens hang naar het absurde is meesterlijk, zijn karakterschetsen ongenadig. En al is zijn opbouw na een aantal boeken bekend, hij slaagt er nog altijd in de hoofdstukken af te sluiten met een spannende cliffhanger.

HESTER CARVALHO