REGISTREREN / NIET REGISTREREN

Uiterlijk 11 april moet elke Nederlander van achttien jaar en ouder een brief van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in de bus hebben gekregen over het beschikbaar stellen van organen en weefsels na overlijden.

Wie nog op de geelwitte brief moet reageren, kan in eerste instantie kiezen uit twee mogelijkheden: registreren of niet. Registratie bij het donorregister geschiedt alleen maar als de brief wordt teruggezonden. De brief hoeft niet voor een bepaalde datum zijn teruggestuurd. De registratie bij de donorbank is geen verplichting. Registreren. Wie besluit een donorverklaring te laten registreren heeft de keuze uit vier mogelijkheden. De eerste is: doneren. Bij deze keuze kan de beperking worden aangegeven dat bepaalde organen en/of weefsels niet mogen worden gedoneerd. Het gaat om hart, longen, lever, nieren, pancreas en de weefsels hoornvlies, huid, hartkleppen, botweefsels en bloedvaten. De tweede keuze is afzien van donatie. De arts spreekt nabestaanden niet meer over donatie aan. Bij de derde registratiemogelijkheid laat men de beslissing over aan de nabestaanden. In eerste instantie beslist de partner, bij afwezigheid de meerderjarige bloedverwanten (ouders, grootouders, kinderen, kleinkinderen, broer, zus). Zijn ook deze niet te bereiken dan volgen de meerderjarige aanverwanten (zwager, schoondochter, schoonouders). In drie gevallen heeft er geen donatie plaats: de nabestaanden willen het niet, zijn niet bereikbaar, of bereiken onderling geen overeenstemming. De vierde mogelijkheid is de beslissing over te laten aan een specifiek aangewezen persoon. Hij of zij moet in de brief bekend worden gemaakt. Ook adreswijzigingen van deze persoon moeten aan het donorregister worden doorgegeven. De nabestaanden beslissen alsnog als deze persoon niet te bereiken is. In één mogelijkheid voorziet de brief niet. Het is niet mogelijk bij het donorregister vast te leggen een bepaald orgaan of weefsel niet voor transplantatie beschikbaar te stellen en eventuele donatie van de overige organen en/of weefsels aan de nabestaanden over te laten. Deze keuze kan alleen maar worden vastgelegd op een gedateerde en ondertekende wilsverklaring. Ongeacht de beslissing raadt het ministerie in de brief aan de keuze aan familieleden en betrokkenen mee te delen.

Kinderen Iedereen krijgt voortaan in zijn achttiende levensjaar een donorverklaring thuis. Kinderen van twaalf jaar en ouder kunnen zich ook nu al laten registreren. Zij kunnen dit doen met een blanco donorverklaring (verkrijgbaar bij gemeente en het donorregister). Als het kind voor het zestiende levensjaar overlijdt en (één van de) ouders of voogd maken bezwaar, dan heeft geen donatie plaats. Zijn deze niet te bereiken, dan wordt de wilsverklaring van het kind gerespecteerd.

Niet registreren De situatie voor diegenen die besluiten de brief niet te retourneren verandert niet. Net als in de huidige situatie vraagt de arts, mits de organen en/of weefsels geschikt zijn, aan nabestaanden of zij toestemming verlenen voor transplantatie. Niemand is dus automatisch donor.

Afhandeling Wie besluit zich op een van de vier manieren te registreren dient de brief inclusief handtekening terug te sturen naar het donorregister. Om fouten te voorkomen valt na enkele weken een bevestiging van de gemaakte keuze in de bus. Die keuze kan te allen tijde worden gewijzigd door een nieuw formulier op te sturen naar het donorregister. Ook dan volgt een bevestiging van het donorregister. Het is niet nodig adreswijzigingen door te geven aan het donorregister. Als bij de gemeente het nieuwe adres bekend is, geeft zij dit door aan het donorregister.

Respons Het ministerie heeft inmiddels een steekproef gehouden. Hieruit blijkt dat 57 procent voor donatie kiest, 38 procent tegen donatie kiest en 5 procent de keuze aan anderen overlaat.