Rassenrel op school Zuid-Afrika

JOHANNESBURG, 19 MAART. Scherpe rassentegenstellingen op een middelbare school in het Zuid-Afrikaanse plattelandsstadje Vryburg hebben gisteren geleid tot een confrontatie tussen blanke en zwarte politieagenten. Aanleiding vormde de arrestatie door blanke agenten van een grote groep actievoerende zwarte scholieren.

Blanke agenten zouden de leerlingen hebben mishandeld, waarna zwarte politieagenten de scholieren ontzetten. Vanmorgen escaleerde de situatie verder toen vechtpartijen uitbraken tussen politie en betogers. “We hebben de situatie niet meer onder controle”, aldus een politiewoordvoerder.

De Hoërskool (Hogere School) Vryburg, in de provincie Noord-West, staat al wekenlang in het teken van rassenconflicten. Volgens blanke leerlingen en hun ouders is de onrust veroorzaakt door zwarte scholieren die uit waren op rellen. Zwarte leerlingen en hun ouders beklagen zich over een 'klimaat van racisme' op de tweetalige (Afrikaans en Engels) school; ze zouden door de blanke onderwijzers en blanke leerlingen worden gekoeioneerd.

Eind vorige maand begaven blanke ouders zich na klachten van hun kinderen met zwepen en slagwapens naar de school, waar ze insloegen op zwarte leerlingen. Sindsdien is het niet meer rustig geweest en moest de politie elke dag tussenbeide komen. De school werd met prikkeldraad van de buitenwereld afgesloten, alleen leerlingen en staf hadden toegang, terwijl de politie postvatte bij ramen en deuren. Maar de spanningen onder de leerlingen bleven bestaan en veel zwarte ouders hielden hun kinderen thuis. Ze eisen vervanging van het blanke schoolhoofd .

Gisteren arresteerden blanke politieagenten 130 actievoerende zwarte scholieren en poogden hen volgens ooggetuigen met geweld in cellen op te sluiten, waarna zwarte agenten zich tegen hun blanke collega's keerden. Vanmorgen kwam het opnieuw tot ongeregeldheden, na een protestbijeenkomst in het zwarte township Huhudi, van leerlingen en ouders. Men trok in optocht naar de stad, bewapend met stokken en bijlen. De politie beschoot de betogers met traangas, die de politieagenten vervolgens met stenen bekogelden. Onduidelijk is of de politiemacht vandaag wel verenigd was.

De autoriteiten in Noord-West, dat wordt geregeerd door het ANC, hebben zich tot nu toe terughoudend opgesteld ten aanzien van het conflict. Noch aan eisen zwarte ouders om de school te sluiten, noch aan die van blanke ouders om het Afrikaans er weer tot enige voertaal te maken, heeft men willen toegeven. De situatie in Vryburg staat niet op zichzelf. Ondanks de opheffing van raciale scheidingen in alle sectoren van de samenleving, sinds 1993-'94, bestaat met name op het platteland onder blanken nog een sterke hang naar het verleden.