Kritiek op informatie donatie organen

ROTTERDAM, 19 MAART. Mensen die zich als orgaandonor laten registreren, kunnen al voordat de 'hersendood' is vastgesteld medische ingrepen ondergaan die erop zijn gericht de organen voor donatie te behouden. Bij mensen die het aan hun nabestaanden overlaten die toestemming te geven, mogen deze zogeheten preserverende handelingen pas beginnen nadat de hersendood is vastgesteld.

Dit verschil in behandeling, dat is vastgelegd in de nieuwe Wet op de Orgaandonatie en in een eind vorig jaar gepubliceerd model-protocol voor ziekenhuizen, ontbreekt in de overheidsvoorlichting over orgaan- en weefseldonatie. “Dat is beslist een leemte”, meent hoogleraar medische ethiek dr. H. Dupuis. Juridisch gezien is deze regeling consistent, zo stelt Dupuis. “Iemand is pas donor wanneer daarvoor expliciet toestemming is gegeven, door de betrokkene zelf of door de nabestaanden. Maar afgezien daarvan is er ook een emotionele kant van de zaak. Wie zich als donor laat registreren, loopt kans op een nogal klinisch stervensproces. Men moet er rekening mee houden dat nabestaanden niet bij het overlijden aanwezig kunnen zijn, omdat artsen bezig zijn met medische handelingen. Uit literatuur blijkt dat dit emotioneel belastend kan zijn en de rouwverwerking kan bemoeilijken.”

Mr. L.J.S. Wever, hoofd van het projectbureau Orgaandonatie van het ministerie van VWS, verbaast zich over de kritiek van Dupuis. “Op allerlei manieren besteden we in de voorlichting aandacht aan de positie van de nabestaanden. Dat is specifieke informatie die we niet actief rondsturen naar alle Nederlanders. Maar iedereen die vragen heeft over de positie van nabestaanden, kan informatie bij de overheid opvragen.”

Het ministerie stuurt deze weken aan ongeveer 12 miljoen Nederlanders van 18 jaar en ouder een formulier waarop kan worden aangegeven of men na de dood al of niet orgaan- en weefseldonor wil zijn, of dat men de beslissing aan de partner of andere nabestaanden overlaat.

Donatie van lever, longen, hart en alvleesklier is alleen mogelijk wanneer een betrokkene hersendood is en kunstmatig wordt beademd. Bij wie daarvoor vooraf toestemming geeft, kunnen al voordat de hersendood is vastgesteld handelingen worden verricht als het afnemen van bloed en lichaamsvochten voor onderzoek.