Grondwet (2)

In zijn even knappe als amusante toneelstuk 'Buitenhof' over de Grondwetswijziging van 1848 (12 maart), gaat Martin van Amerongen zich te buiten aan één wel heel grote dichterlijke vrijheid. Hij voert op 29 maart 1848 Multatuli ten tonele in een Nederlandse tv-studio en laat hem daar de titel van een nieuw boek verklappen: Max Havelaar, enzovoort.

Op de genoemde datum evenwel verbleef Douwes Dekker - het pseudoniem Multatuli gebruikte hij toen nog niet - als commies in Poerworedjo, residentie Bagelèn op Java. Het drama dat de kern vormt van de Max Havelaar moest zich toen nog afspelen. Het voltrok zich in 1856, toen Douwes Dekker assistent-resident van Lebak (Java) was. Hij schreef het boek in 1859, waarna het in 1860 werd gepubliceerd.

Een ander historisch probleempje is de interruptie van de man uit de zaal in het eerste bedrijf. Hij roept Friedrich Engels toe: “Dan ben je zeker nog nooit in de Schilderswijk in Den Haag geweest”. Zelfs al zou de goede man dat gewild hebben dan nog was het onmogelijk geweest, want de eerste huizen van 'het wijk' verrezen pas in 1880. Engels zou overigens nog wel een bezoek brengen aan Den Haag. In 1872 bezocht hij de Hofstad samen met Marx, omdat hier de Socialistische Internationale vergaderde.

In het derde bedrijf laat Van Amerongen koning Willem II ontkennen dat hij 'al een guillotine op de Vijverdam zag staan'. Dat zou ook niet gekund hebben want de Vijverdam - de straat tussen de Hofvijver en de Gevangenenpoort - werd pas in 1924 aangelegd. De auteur bedoelt vemoedelijk de Lange Vijverberg.