Eerste Servische betoging in Kosovo

PRIINA, 19 MAART. Enkele duizenden Serviërs hebben gisteren in Priina tegen een onafhankelijk Kosovo en tegen de Verenigde Staten betoogd. Bij een demonstratie van Albanese inwoners van Kosovo in de stad PeEÉc werden gisteren volgens Albanese bronnen door de politie een betoger doodgeschoten en vijf anderen verwond.

De situatie in PeEÉc is onduidelijk. Volgens Albanese bronnen zou gisterochtend de 46-jarige Qerim Muriqi zijn gedood tijdens een betoging bij het station van de stad. Zijn lichaam werd gistermiddag aan de pers getoond, onder een Albanese vlag en omringd door wenende vrouwen. Een Servische bron in PeEÉc stelt evenwel dat Albanese betogers bij het station de politie bekogelden met stenen, waarbij een Servische agent zijn kaak zou hebben gebroken. De politie zou zich daarop hebben teruggetrokken. De Servische politie ontkende gisteravond dat er iets is voorgevallen in PeEÉc.

In Priina, de hoofdstad van Kosovo, gingen gisteren voor het eerst sinds de crisis losbarstte Servische studenten de straat op. Nadat in de ochtenduren Albanese jongeren demonstreerden tegen de Servische regering, trokken rond twee uur enkele duizenden Servische studenten naar de aula van de universiteit.

Daar werden ze toegesproken door rector Radivolje PapoviEÉc, die vorig jaar zwaar gewond raakte bij een aanslag met een autobom. Die aanslag werd opgeëist door de Albanese afscheidingsbeweging UÇK, het 'Bevrijdingsleger van Kosovo'.

“Ik geef jullie nu een les in patriotisme, de belangrijkste les voor elke Serviër”, zei PapoviEÉc onder donderend applaus. PapoviEÉc noemde Kosovo “het huis van de Servische ziel”, en “het beloofde land van de Serviërs, waar alleen wij en niemand anders onze nationale identiteit aan ontlenen”. Zijn universiteit is en blijft “een Servische universiteit”, bezwoer hij. “Wie iets anders wil, moet in Tirana gaan studeren.” PapoviEÉc hield de studenten voor dat “elk compromis over Kosovo verraad is”.

De studenten trokken vervolgens zwaaiend met Servische vlaggen naar het Amerikaanse culturele centrum in Priina. De protesten deden sterk denken aan de betogingen tegen president MiloviEÉc in Belgrado, begin vorig jaar. Veel slogans waren hetzelfde, al waren er enkele aanvullingen. “Ga weg, ga weg”, riepen de studenten naar Albanese omstanders, “Kosovo is van ons” en “Rusland, Rusland”.

Een meisje dat vanaf een balkon een wegwerpgebaar maakte, werd door duizenden voor “Albanese hoer” uitgekreten. Een bus met Albanezen moest van de ordedienst het traditionele Servische gebaar maken: drie vingers in de lucht. Dat deden ze. Voor het Amerikaanse culturele centrum riepen de betogers “Fuck your Disneyland” en “Wij willen sancties.”

De Servische staatzender RTS organiseert al enkele dagen 'speciale uitzendingen'. In de regel dienen deze uitzendingen om in tijden van crisis nationaal enthousiasme op te wekken. Dinsdagavond werden de Servische kijkers vergast op archiefbeelden uit de jaren tachtig, toen Kosovo een door Albanezen bestuurde autonome provincie was en de Servische minderheid zou zijn onderdrukt. RTS toonde huilende Servische boerinnen, wier mannen door Albanezen zouden zijn gedood, jongetjes die door Albanezen met sigarettenpeuken zouden zijn bewerkt en een orthodoxe non die zei door een Albanese politie-agent te zijn gedwongen tot fellatio.

De organisatoren van de studentenprotesten riepen de menigte op om vandaag opnieuw te betogen in Priina. Ook vroegen zij Servische studenten uit de rest van het land massaal de straat op te gaan.

    • Coen van Zwol