Pius XII voorlopig niet zalig

ROME, 18 MAART. Paus Johannes Paulus II heeft de plannen om zijn voorganger Pius XII zalig te verklaren, op de lange baan geschoven wegens de discussie over de opstelling van Pius tijdens de Tweede Wereldoorlog, zo meldt het Italiaanse persbureau Ansa.

In een verklaring over de holocaust zei het Vaticaan maandag dat Pius XII in stilte en persoonlijk of via zijn vertegenwoordigers honderdduizenden joden heeft gered. Van joodse zijde is op dit element in de verklaring felle kritiek gekomen. Veel historici constateren dat Pius XII zich pas openlijk tegen het nazisme heeft gekeerd toen duidelijk werd dat Hitler de oorlog verloor.

De zaligverklaring van Pius XII was gekoppeld aan die van zijn populaire opvolger, Johannes XXIII. Johannes Paulus heeft enige tijd geleden deze koppeling losgemaakt en opdracht gegeven om meer tijd te besteden aan Pius XII.

Pater Peter Gumpel, die het proces van zaligverklaring van Pius volgt, zei dat het onderzoek “belangrijke bewijzen van joden uit de tijd van de paus heeft opgeleverd die zijn bijdrage bewijzen aan het verdedigen van vervolgde joden”. Gumpel verklaarde dat meer tijd nodig is. “Je kan het niet overhaasten.”

De joodse gemeenschap in Italië heeft minder hard op de verklaring over de holocaust gereageerd dan in Israel is gedaan. Tullia Zevi, voorzitter van de Unie van joodse gemeenschappen, sprak van “een belangrijke stap voor de katholieke kerk op intern gebied als begin van een dialoog in Europa tussen katholieken, joden en moslims”. Dat het Vaticaan paus Pius XII in bescherming neemt, vindt zij begrijpelijk. “Wanneer hebben we ooit een paus zijn voorganger zien kritiseren of veroordelen?”