Onenigheid over toltarieven; Vrachtverkeer splijtzwam Zwitsers-EU

BRUSSEL, 18 MAART. De landen van de Europese Unie zijn er gisteren in Brussel tegen de verwachting in niet in geslaagd overeenstemming te bereiken over nieuwe tolvoorschriften voor het vrachtverkeer over de weg door de Alpenlanden.

“Toen ik hier vanmorgen naar toe reed, dacht ik dat we er wel uit zouden komen,” aldus een teleurgestelde minister Jorritsma (Verkeer en Waterstaat) gisteravond laat na een 12 uur durende marathonzitting. Met de doorgangsrechten door Zwitserland zijn ook voor Nederland grote belangen gemoeid. Zo'n 100.000 Nederlandse vrachtauto's zien zich elk jaar genoopt om door Zwitserland heen te rijden, ongeveer een derde van het Europese totaal. Buitenlandse vrachtwagens van meer dan 28 ton mogen over de weg zelfs het land niet door. Behalve Zwitserland, dat niet tot de EU behoort, onderwerpt ook het EU-lid Oostenrijk passerend vrachtverkeer aan tal van restricties.

Euro-commissaris voor transportzaken Neil Kinnock had in januari in de Zwitserse plaats Kloten een beginselakkoord met de Zwitserse autoriteiten bereikt, dat gisteren de basis leek te kunnen vormen voor een definitief akkoord over de doorgangsrechten en verplichtingen. Op grond hiervan zouden vrachtwagens gemiddeld 200 ECU (440 gulden) moeten betalen voor een rit over de snelweg van Basel naar Chiasso aan de Italiaanse grens.

De hoop op een akkoord vervloog gisteren echter al snel, toen bleek dat de Duitse minister van verkeer, Matthias Wissmann, zich onverwacht hard opstelde. Het akkoord van Kloten kon in zijn ogen geen genade vinden omdat de Zwitsers volgens hem hogere tarieven hanteerden bij de berekening van de onkosten door het passerende verkeer aan hun infrastructuur dan nodig was. Ook zouden ze er van uitgaan dat de snelwegen maar een levensduur van 40 jaar hebben, terwijl dat in werkelijkheid meer zou zijn. “Het akkoord met Zwitserland is derhalve nog niet rijp voor een besluit”, aldus de Duitse minister.

Duitsland stond overigens niet geheel alleen in zijn bezwaren. Ook Jorritsma vond dat de Zwitsers duidelijker moesten aangeven waarop hun hoge schattingen van de onderhoudskosten van de snelweg berusten. Bovendien verlangt Nederland meer garanties van Zwitserland omtrent het terugbrengen van de wachttijden voor vrachtwagens aan de grens. Behalve Duitsland vond bij voorbeeld ook Italië het voorgestelde nieuwe toltarief aan de hoge kant.

Door de impasse in het Zwitserland-dossier kon er gisteren evenmin vooruitgang worden geboekt in de aanverwante dossiers van de Brennerpas en het zogeheten Eurovignette. Oostenrijk kijkt bij de vaststelling van zijn eigen toltarieven op de route langs de Brennerpas naar Italië steeds met een schuin oog naar de EU-onderhandelingen met Zwitserland. De Europese Commissie stuurt daarbij aan op een tarief van gemiddeld 84 ECU (zo'n 180 gulden per vrachtwagen).

De kwestie van het Eurovignet gaat om het vaststellen van standaardtarieven voor vrachtwagens die gebruik maken van bepaalde wegen. Daarbij wordt rekening gehouden met het gewicht van de auto's en de mate waarin ze vervuilen. De kwestie kwam gisteren eveneens aan de orde maar de kans op een overeenkomst lijkt vooralsnog klein. “Ons overleg daarover heeft tot niets geleid,” aldus Jorritsma gisteren.

Waarnemers in Brussel achten de kans op een spoedige doorbraak over de tolgelden door de Alpenlanden intussen gering. Ze wijzen erop dat de Duitsers waarschijnlijk niet tot compromissen bereid zullen zijn wegens de verkiezingen van komende herfst.