Klacht verpleeghuizen: 'Te weinig plaatsen voor stervenden'

UTRECHT, 18 MAART. Door gebrek aan ruimte en geld kunnen verpleeghuizen naar hun mening onvoldoende voorzien in de toenemende vraag naar begeleiding van stervende patiënten en hun familie, de zogenoemde 'palliatieve zorg'.

Dat blijkt uit een onderzoek in opdracht van de Nederlandse Vereniging voor Verpleeghuiszorg (NVVz) dat vandaag is verschenen. Ruim de helft van de 327 Nederlandse verpleeghuizen nam aan het onderzoek deel.

De NVVz streeft naar de ontwikkeling van 'palliatieve terminale zorgketens', waarin ziekenhuizen, verpleeghuizen, huisartsen, thuiszorginstellingen en hospices (sterfhuizen) zouden moeten samenwerken. Volgens M.J. Aghina, hoofd zorgontwikkeling van de NVVz gaat het er daarbij om dat “mensen zo goed mogelijk hun leven kunnen beëindigen op een plaats die ze zelf kiezen”.

Verpleeghuizen krijgen volgens Aghina steeds meer opnameverzoeken van patiënten die bijvoorbeeld in het ziekenhuis liggen en nog maar kort te leven hebben. Doordat de meeste verpleeghuizen permanent vol zitten, kunnen zij hieraan niet altijd voldoen. Volgens Aghina lenen ziekenhuizen zich steeds minder voor zorg aan stervenden. “Dat zijn hoogspecialistische voorzieningen, gericht op genezing.” Het zou volgens haar goed zijn als de ziekenhuizen zich concentreerden op pijnbestrijding en de thuiszorg op thuisbegeleiding, terwijl het verpleeghuis bedden beschikbaar houdt voor eventuele crisisopnamen en personeel voor andere ondersteuning.

Door de vergrijzing neemt het aantal sterfgevallen toe, evenals het aantal mensen dat in de laatste fase van hun leven intensieve zorg nodig heeft. Sinds 1987 is het aantal sterfgevallen gestegen met ruim 15.000 personen per jaar. Het gaat hierbij volgens de NVVz vooral om uitbehandelde kankerpatiënten en chronisch zieken, onder wie ook dementen. Volgens cijfers van het CBS overleed in Nederland in 1997 36 procent van de mensen in een ziekenhuis, 17 procent in een verpleeghuis, 16 procent in een verzorgingshuis en 30 procent thuis. Uit het vandaag verschenen onderzoek, uitgevoerd door het bureau Delta T consult en het Nederlands Zorginstituut, blijkt dat tweederde van de verpleeghuizen specifiek aandacht besteedt aan zorg voor stervenden. In het algemeen zijn zij van mening hiervoor voldoende expertise in huis te hebben. De onderzoekers signaleren echter dat slechts 8 procent een 'kwaliteitsprotocol' gebruikt dat hiervoor in 1994 is ontwikkeld, en dat slechts 11 procent specifieke functionarissen heeft aangesteld.