In Noordrijn-Westfalen; Vroegere opponent van Kohl treedt af

BONN, 17 MAART. Johannes Rau heeft gisteravond aangekondigd eind mei of begin juni als premier van Noordrijn-Westfalen af te treden. Zijn opvolger wordt Wolfgang Clement, nu nog minister van Economische Zaken.

Daarmee is een eind gekomen aan maandenlange speculaties over de machtsstrijd in een van de belangrijkste deelstaten van Duitsland. Rau onderstreepte gisteravond dat hij zijn besluit al tien dagen geleden had genomen. Hij probeerde daarmee de indruk te ontkrachten dat hij door de knieën was gegaan voor de critici in zijn partij die helderheid over de machtsoverdracht hadden geëist.

Al sinds vorig jaar wordt in de politieke hoofdstad Düsseldorf druk gespeculeerd over het aftreden van Rau, de Wuppertaler die al negentien jaar premier van de deelstaat is. Maar afgelopen weekeinde begon de basis van de partij zich te roeren.

Als Rau de SPD toch niet meer zou aanvoeren bij de volgende deelstaatverkiezingen, kon hij de macht beter nog voor de Bondsdagverkiezingen in september overdragen, vond Friedhelm Farthmann, voorzitter van de SPD-fractie in het parlement van de deelstaat. Een generatiewisseling was volgens hem noodzakelijk. Farthmann is een jarenlange criticus van de minister-president, sinds hij 21 jaar geleden van Rau verloor bij de verkiezingen om het partijvoorzitterschap in de deelstaat.

Rau had zelf de speculaties over de machtswisseling gevoed toen hij vorig jaar al officieel liet weten de kundige Clement als zijn opvolger te beschouwen. Maar Clements benoeming bleef uit. De 67-jarige 'Landesvater' kon maar geen afstand nemen van de macht. Eigenlijk had Rau zelf nog langer willen wachten, want zijn diepe wens is opnieuw mee te dingen naar het presidentschap. Volgend voorjaar wordt in Berlijn de nieuwe president gekozen en de huidige president Roman Herzog heeft laten weten zich niet meer verkiesbaar te stellen.

Met zijn aftreden zijn de kansen van Rau om in het Berlijnse kasteel Bellevue, waar de president resideert, terecht te komen danig geslonken. Al in 1994 verloor Rau van Herzog en de positie van een ambteloos burger wordt niet als sterk beschouwd. De SPD-leiding had Rau dit roemloze afscheid van de macht willen besparen. Gisteren zei Gerhard Schröder, kanseliers-kandidaat van de SPD, dat geprobeerd zou worden de “interne discussie” rondom het aftreden van de minister-president te beëindigen. “Zo gaat men niet om met een figuur die zulke grote verdiensten heeft.” Enkele uren later maakte Rau zijn aftreden bekend. Hij wil zich inzetten voor de SPD-campagne.