Het gevaar van zelfregulatie

De zwaarste straf tot nu toe voor de twee Californische tienerhackers die FBI verdenkt van inbraak in Pentagon-computers, is een Internetverbod op school. Niet alleen de twee computerkrakers mogen het Net niet meer op, de directeur van de Cloverdale Highschool heeft het account van iedereen geblokkeerd.

Je ziet steeds vaker dat zelfregulatie veel verder gaat dan welke wet dan ook. Niet alleen jongeren worden slachtoffer van de censuurdrift van scholen en bedrijven. In Amerikaanse Internetkringen is onlangs beroering ontstaan over het filterprogramma Cyber Patrol. Cyber Patrol, dat door veel Amerikaanse ouders, scholen en bibliotheken wordt gebruikt, blokkeert de hele site van DejaNews (www.dejanews.com) omdat deze ook seksgroepen bevat. DejaNews trekt zo'n vier miljoen bezoekers per maand, die bijvoorbeeld op zoek zijn naar informatie uit de meer dan 50.000 nieuwsgroepen die er worden gearchiveerd.

Vrije toegang tot Internet is ook in Europa geen vanzelfsprekendheid. De Europese Commissie (EC) steunt zelfregulatie als het gaat om verboden en schadelijk materiaal op websites en in nieuwsgroepen. Onlangs heeft de EC 7 miljoen ECU beschikbaar gesteld om meldpunten te subsidiëren die strafbare feiten op Internet proberen tegen te gaan, al dan niet in samenwerking met de politie. Bestaande meldpunten, nu veelal gerund door vrijwilligers, kunnen subsidie aanvragen om professioneler te gaan werken. Ook zal er een overkoepelend orgaan voor alle Europese meldpunten worden opgericht.

Over wat strafbaar en schadelijk is, bestaat in de verschillende Europese landen geen overeenstemming. Alleen kinderporno en racisme zijn overal verboden. In Groot-Brittannië en Duitsland bestaat bijvoorbeeld op het gebied van pornografie en homoseksualiteit veel strengere wetgeving dan in Nederland en de Scandinavische lidstaten.

Zo bestrijdt de Britse Internet Watch Foundation (IWF) niet alleen kinderporno, maar probeert het alle pornosites te verwijderen. Verder vindt het IWF dat jongeren geen toegang informatie over drugs en zelfmoord via Internet mogen hebben. Ook geweld en naaktheid acht men schadelijk, zo is te lezen in het rapport Rating and filtering Internet content. A United Kindom perspective dat deze maand verscheen.

Groot-Brittanniës standpunt over de inhoud van Internet is representatief voor het Europese beleid. Om te voorkomen dat minderjarigen vrijelijk over het Net surfen, stelt de Europese Commissie voor om Platform for Internet Content Selection (PICS) te gebruiken, een wereldwijd filtersysteem voor webpagina's. Iedereen die informatie op het Web aanbiedt moet aangeven of de inhoud van zijn website schadelijk kan zijn voor kinderen. Browsers herkennen de PICS-classificaties en kunnen de toegang tot sites weigeren.

Vandaag vindt in Brussel achter gesloten deuren een bijeenkomst plaats waar meldpunten en leden van de Europese Commissie praten over de implementatie van PICS in Europa. Als het aan de Europese Commissie ligt, zo blijkt uit de rapporten die tot nu toe over filteren en PICS zijn verschenen, is het Internet binnenkort geen plek meer waar iedereen vrijelijk informatie kan uitwisselen, maar een gezuiverde schoolbibliotheek waar kinderen materiaal voor hun werkstukken kunnen verzamelen, zonder foto's van naakte mensen of sites over Aids tegen te komen.

Wat de EC zich niet realiseert is dat de regulering van cyberspace een taak van de overheid is, niet van meldpunten en andere particuliere organisaties die onder het mom van een 'veilige omgeving' voor kinderen censuur plegen die zich aan elke democratische controle onttrekt.

Internet Watch Foundation (www.iwf.org.uk), PICS Platform for Internet Content Selection (www.w3.org/PICS).