Actie kerken tegen 24-uurseconomie

DEN HAAG, 17 MAART. De Nederlandse economie “roept het bizarre beeld op van mensen die in een rondje achter elkaar aanlopen en hun voorganger een pistool in de rug duwen. Zo houden we elkaar allemaal onder schot en worden we gevangenen van elkaar”.

Dat zei kardinaal Simonis, de hoofdvertegenwoordiger van de katholieke kerk in Nederland, vanmiddag bij het begin van een actie binnen de kerken tegen de '24-uurseconomie' en de 'economisering' van de samenleving.

Volgens de organisatoren van de actie dreigt de mens naar het tweede plan te worden geschoven en krijgen het economische en commerciële denken een allesoverheersende positie. Ze vrezen dat de economie het leven zozeer gaat beheersen dat iedereen er overspannen van raakt en er bijna geen enkel moment voor rust, ontspanning en bezinning overblijft.

De actie duurt tot 13 mei. In die periode verzamelde handtekeningen worden gebundeld en aan regering en het parlement aangeboden. Tegen die tijd vergadert de Tweede Kamer over de gevolgen van de verruimde Winkelsluitingswet. Ook zal de formatie van een nieuw kabinet dan waarschijnlijk nog in volle gang zijn.

Het verzet tegen een allesbepalende economie is georganiseerd door het CIO, een samenwerkingsverband van 21 christelijke en joodse kerkgenootschappen. Vanmiddag hebben kardinaal Simonis en de predikanten B. Plaisier (secretaris-generaal van de Hervormde kerk) en K.H. Wigboldus (van het synodebestuur van de Gereformeerde kerken) het startsein voor de twee actiemaanden geven.

De organisatoren verwachten veel politieke en maatschappelijke steun voor 'Neem tijd om te leven', van de vakcentrales FNV en CNV, midden- en kleinbedrijf en van het CDA. CDA-voorzitter Helgers sprak op het congres van zijn partij in februari in Breda van een mogelijke 'massale burgerbeweging'.

Het initiatief tot de actie komt uit Nijverdal. In die Overijsselse gemeente hebben de plaatselijke kerken sinds eind 1997 ruim honderdduizend handtekeningen tegen de 'overheersing van de economie' opgehaald. Met de lokale actie werd begonnen nadat bleek dat de beste speler van de plaatselijke voetbalclub DES van de directie van de supermarkt waar hij werkte op zaterdag geen vrij kreeg om mee te spelen in de beslissende kampioenswedstrijd. De supermarkt is toen onder druk gezet - overigens zonder met een boycot te dreigen - om de speler toch vrij te geven, vertelt B. Zilverberg, voorzitter van de plaatselijke raad van kerken en bestuurslid van de voetbalclub.

De Nijverdalse actie-organisator beklemtoont dat het verzet tegen de verruiming van de winkeltijden en zondagse koopmogelijkheden beslist niet alleen voortkomt uit verontwaardiging over de bedreiging van de zondagsrust. Het gaat erom, zegt Zilverberg, dat er op 'normale tijden' wordt gewerkt. “Dat wil zeggen: zonder dat het hele sociale leven in de war wordt gestuurd.”

De non-stop-economie gaat volgens hem voorbij aan lichamelijke en psychische ritmes en niemand is bestand tegen steeds weer andere werktijden. “Er zijn dus vaste rusttijden en rustdagen nodig. Niet alleen in het persoonlijke vlak, maar ook in het maatschappelijke leven.”