Zalm wil voordeel voor kostwinner afschaffen

DEN HAAG, 16 MAART. Minister Zalm (Financiën) wil het kostwinnersvoordeel in de inkomstenbelasting geleidelijk afschaffen. Tijdens het vijftigjarig jubileum van de VVD-vrouwenorganisatie, zaterdag in Noordwijkerhout, zei Zalm dat “de fiscus je grof gezegd 2.400 gulden geeft als je je vrouw weet thuis te houden”.

Al in het voorjaar van 1994 presenteerden twee partijgenoten van Zalm, de Kamerleden De Korte en Van Rey, een initiatiefwetsvoorstel om het kostwinnersvoordeel, de zogenoemde belastingvrije som, af te schaffen. Volgens de twee VVD'ers zou dit vrouwen stimuleren een betaalde baan te nemen.

De christelijke partijen (CDA, RPF, GPV, SGP) beschouwden het VVD-voorstel als een aanval op het klassieke gezin. Het leek dan ook alleen onder een 'paars' kabinet politiek te realiseren. “We gaan het uitvoeren”, zei in november 1994 de pas aangetreden staatsscretaris van Financiën, Vermeend (PvdA), over het VVD-initiatief. In het kader van de individualisering noemde Vermeend het “een heel belangrijke stap” en hij verwachtte dat het belastingvoordeel dat kostwinners hebben ten opzichte van tweeverdieners per 1 januari 1996 zou kunnen worden afgeschaft. Maar het lukte de paarse fracties niet om overeenstemming te bereiken over de technische uitwerking. Vooral de effecten op de koopkracht en werkgelegenheid werden als ongewenst beschouwd. Zo zou het verschil tussen het wettelijk minimumloon en een uitkering kleiner worden, wat een negatief effect heeft op de ontwikkeling van de werkgelegenheid. Afschaffing van de voetoverheveling heeft grote gevolgen voor de koopkracht; voor een gezin met één inkomen bedraagt die achteruitgang per jaar 36,35 procent (het tarief van de eerste schijf) van 8.207 gulden, dat is bijna 3.000 gulden. De afgelopen vier jaar konden de paarse fracties geen overeenstemming bereiken over de vraag hoe dit verschil gecompenseerd zou moeten worden.

Zaterdag zei minister Zalm dat de overheveling van de belastingvrije voet uit oogpunt van emancipatie “een steen des aanstoots is die zou moeten worden weggewerkt”. Er is volgens de bewindsman wel een overgangsregeling nodig. Anders zou de koopkracht van kostwinners met een te grote schok veranderen.Zalm pleitte verder voor het fiscaal aantrekkelijk maken van kinderopvang. Volgens de minister wordt nu veel geld gestoken in gesubsidieerde centra. Een deel van dat geld zou beter in fiscale maatregelen kunnen worden gestoken, waardoor ook de oppas beter betaalbaar wordt.

VVD-staatssecretaris De Grave (Sociale Zaken) was het op dit punt niet met Zalm eens. Voor mensen met een laag inkomen en voor bijvoorbeeld alleenstaande vrouwen met een kind blijft gesubsidieerde kinderopvang nodig, betoogde De Grave.