Premier Japan na bezoek: Soeharto zal IMF-eisen respecteren

TOKIO, 16 MAART. Indonesië zal de afspraken met het Internationale Monetaire Fonds over hervorming van de economie respecteren. Dit concludeerde de Japanse premier Hashimoto gisteren na een bezoek aan president Soeharto. Jakarta heeft deze conclusie meteen afgezwakt.

“Er zullen wel zulke vragen [over de uitvoering van het akkoord met het IMF] komen; zullen we dan antwoorden dat Indonesië zich altijd aan zijn afspraken houdt?”, zo vroeg Ryutaro Hashimoto gisteren aan Soeharto. “Zo is het”, antwoordde de laatste. Zo verliep volgens Hashimoto zelf zijn gesprek met Soeharto op zondagmiddag. Hashimoto zei na afloop “zeer veel waarde te hechten” aan de korte bevestiging van de Indonesische president.

Ook al gaf Soeharto op dit punt toe aan Hashimoto, de Indonesische president zei in het tweeënhalf uur durende gesprek ook: “Ik wil dat de internationale gemeenschap enige flexibiliteit toont, zelf ben ik ook tot flexibiliteit bereid.” Hashimoto reageerde achteraf met de mededeling dat “er in elk land zaken zijn die snel zijn te regelen, terwijl andere kwesties meer tijd kosten”.

Daarmee was meteen het eerste meningsverschil over het resultaat van de ontmoeting geboren. De Indonesische minister van Buitenlandse Zaken, Ali Alatas, concludeerde namelijk dat de twee leiders waren overeengekomen dat “aan alle zijden flexibiliteit nodig is bij de hervormingen”. In een afzonderlijke ontmoeting met meegereisde Japanse politici zei vice-president Habibie gisteren dat Indonesië bereid is 48 van de 50 hervormingen die zijn overeengekomen met het IMF uit te voeren. Hij maakte een uitzondering voor de handel in rijst en specerijen, die in Indonesië is gemonopoliseerd. Habibie reist woensdag naar Japan, waar de hervormingen wederom ter sprake zullen komen.

Ook al scoorde Hashimoto zijn punt via een omweg en zijn er verder geen harde afspraken met Soeharto gemaakt, toch beschouwt de Japanse regering de reis als geslaagd. De Japanse regeringswoordvoerder herhaalde vanmorgen in Tokio nog eens dat de regering zeer veel waarde hecht aan Soeharto's mededeling dat hij beloftes nakomt. Het succes schrijft men in Japan toe aan de 'Aziatische gevoeligheid'. Met een verwijzing naar eerdere, mislukte Amerikaanse missies naar Indonesië zei de secretaris-generaal van het Japanse ministerie van Financiën, Eisuke Sakakibara, gisteravond: “Meteen hameren op naleving van het akkoord met het IMF past niet bij de Aziatische sensitiviteit.” Japan heeft verder voor enkele tientallen miljoenen guldens aan humanitaire hulp beloofd. Gisteren arriveerde een lading medicijnen in Jakarta.

Afgezien van de vraag of er werkelijk enige vooruitgang is geboekt in het conflict tussen Soeharto en het IMF, kan Hashimoto zijn daad gebruiken als bliksem afleider voor kritiek op het gebrek aan binnenlandse daadkracht. Japan zelf wordt al weken als een klein kind in de hoek gezet door Amerikaanse en Europese politici. Als grootste Aziatische economie zou Japan door stimulering van de binnenlandse vraag de locomotief moeten zijn die landen als Indonesië uit het slop trekt, zo luidt de kritiek.

Het besluit van Hashimoto om Soeharto te bezoeken viel vorige week dan ook op een cruciaal moment. Op 10 maart bracht een invloedrijke partijgenoot, ex-premier Kiichi Miyazawa, verslag uit van een reis naar de VS, waar hij onder meer de klachten over Japan aanhoorde van minister van Financiën Robert Rubin. De volgende ochtend besloot Hashimoto tot een bliksembezoek aan Soeharto.