Ook wat stemmen tegen Li Peng als parlementsvoorzitter

PEKING, 16 MAART. Wat in ieder ander land behoort tot een van de hoogtepunten van een nieuwe regeringsperiode heeft in de Volksrepubliek China amper de aandacht van het grote publiek. President Jiang Zemin werd vandaag door het voltallige Volkscongres, het Chinese parlement, herkozen voor een tweede termijn als president van de Volksrepubliek.

De gedelegeerden stemden tevens over de positie van de voorzitter van het Congres. Die functie kwam, na een minimaal, maar relatief opmerkelijk geacht verzet, toe aan Li Peng die morgen zijn functie als premier naar verwachting zal afstaan aan de huidige vice-premier Zhu Rongji.

Beide stemuitslagen komen allerminst als een verrassing aangezien nooit sprake is geweest van serieuze tegenkandidaten. Bovendien wordt het stemgedrag van de gedelegeerden gestuurd door het advies van de communistische partijtop. De 200 tegenstemmen en 126 onthoudingen bij de verkiezing van Li Peng (69) tot voorzitter van het parlement, zijn alleen daarom opmerkelijk, omdat de kandidaten voor hoge posities doorgaans unaniem worden gekozen.

Ondanks het nieuwe elektronische stemsysteem dat, aldus de Chinese media, “de herkomst van de anonieme stemmen niet kan achterhalen”, voelden weinigen van de bijna 3.000 gedelegeerden zich vandaag aangespoord tot dissident stemgedrag. Volgens een buitenlandse diplomaat is zelfs de betekenis van de tegenstemmen of onthoudingen gering. “Volgens mij wordt jaarlijks bepaald wie van de gedelegeerden mag tegenstemmen”, was zijn ironisch commentaar. Zeker is dat de gedelegeerden tegenover de aanwezige buitenlandse pers zelden kritiek leveren op de inhoud van de voorgedrukte toespraken van China's politieke leiders.

Toch staat Li Peng bekend als een man wiens populariteit in China gering is. Hij is een behouden en sober politicus die met name in de Chinese hoofdstad nog altijd wordt geassocieerd met het militair optreden tegen de vreedzaam demonstrerende studenten in het voorjaar van 1989. Li kondigde toen de staat van beleg af. Li heeft nooit brede steun genoten onder het Chinese volk, maar dat is in de één-partijstaat die China is van minder belang dan de directe steun van het politburo en het parlement.

Algemeen wordt aangenomen dat Li, die na twee termijnen als premier verplicht is te vertrekken, in de positie van parlementsvoorzitter veel van de politieke invloed waarover hij nu beschikt, kan behouden. Velen vrezen dat de rol van het parlement, dat onder leiding van Qiao Shi in relatieve termen mondiger is geworden, met de komst van Li in betekenis zal afnemen. Li volgt de 73-jarige Qiao op, die om redenen van ouderdom zou zijn opgestapt.

De positie van Jiang Zemin (71) is met het vertrek van Qiao enigszins versterkt. Beiden zouden politieke rivalen van elkaar zijn geweest. De president, die tevens de hoogste positie inneemt binnen de communistische partij, werd vandaag ook herkozen als voorzitter van de invloedrijke centrale militaire commissie. Voorts werd Jiangs protégé Hu Jintao, met 55 jaar het jongste lid van het zevenkoppige politburo, gekozen in de positie van vice-president. Over de betekenis van die benoeming bestaat onduidelijkheid, omdat tot dusver het vice-presidentschap een ere-functie is geweest zonder enige concrete invloed. Hu, die wordt gezien als China's nieuwe leider wanneer het tijdperk-Jiang ten einde komt, heeft volgens sommigen voldoende capaciteit om het vice-presidentschap om te vormen tot een positie van betekenis.