Onbekende dingt naar Cultuurprijs

NPS Cultuurprijs, Ned.3, 19.58-20.45u.

In de Kunsthal in Rotterdam werden dit weekeinde de eerste vier afleveringen opgenomen in de nieuwe race om de NPS Cultuurprijs, die vanaf vanavond op acht achtereenvolgende maandagen te zien zal zijn. Zaterdag moesten er twee worden gemaakt en zondag opnieuw twee - een bijkans militaire operatie, aldus eindredacteur Johan Berends, die werd veroorzaakt door de volle agenda van jurylid Charlotte Margiono. De bejubelde sopraan staat, samen met fotograaf en schrijver Hans Aarsman en beeldend kunstenaar Henk Peeters, voor de taak uit 24 jonge kunstenaars de winnaar te kiezen.

De procedure is nog net als vorig jaar, toen de competitie voor het eerst werd georganiseerd: in elke aflevering treden drie gevestigde kunstenaars op als promotor voor een jongere op hun vakgebied. Wel is de lengte van de uitzendingen teruggebracht van 60 naar 40 minuten. “Vorig jaar kwam het een beetje traag op gang”, zegt Berends. “We wilden er wat meer vaart in brengen.” Voorts is de studio-locatie vervangen door hal 3 van de Kunsthal, waar tijdens de duur van de serie tevens een tentoonstelling te zien is van werk van alle 24 kandidaten. En in de plaats van presentatice Maartje van Weegen treedt nu Pieter Jan Hagens aan, die na zijn ongelukkige verblijf bij Veronica met open armen wordt ontvangen door de publieke omroep.

Tijdens de eerste serie van de NPS Cultuurprijs richtte de kritiek zich vooral op de volstrekte ongelijksoortigheid van de kandidaten. Musici werden vergeleken met toneelschrijvers, dansers met schilders. Niemand kon dan ook begrijpen waarom de jury uit hun midden nu juist de in audio sampling gespecialiseerde pop-muzikant Eboman als winnaar verkoos - het had, met even veel recht, één van de anderen kunnen zijn.

Ook dit jaar komen de genomineerden voor de prijs (25.000 gulden netto) overal vandaan. In de eerste aflevering draagt cabaret-regisseur Fred Florusse zijn veelbelovende jonge collega Jurrian van Dongen voor, de schilder Jan Sierhuis pleit voor Edwin Hagendoorn en de componist Gilius van Bergeijk verdedigt de jonge componist en sonoloog Florentijn Boddendijk. In de komende weken volgen de kandidaten van erkende experts als Jan Zekveld, Rob de Graaf, Anil Ramdas, Renée Soutendijk, Frans Zwartjes, Arthur Sonnen, Paul Derrez en Henk Westbroek. De finale vindt plaats op zaterdag 9 mei en wordt twee dagen later uitgezonden.

Dat er appels met peren worden vergeleken, erkent ook Johan Berends. Maar datzelfde geldt, zegt hij, voor andere vergelijkingen die desondanks óók worden gemaakt. “Hoe vergelijk je Bach met Beethoven? Hoe vergelijk je abstracte met realistische schilderkunst? Goed, met deze Cultuurprijs gaan we daarin nog verder. En toch gaan we dat gewoon doen. Het levert namelijk wèl leuke televisie op - en wij zijn ervoor om leuke televisie te maken.”

    • Henk van Gelder