Meer dan een taalbarrière

Nederland internationaliseert. Weinig lezers zullen opkijken van deze constatering. Iedereen weet dat er steeds meer allochtonen in dit land leven. Over de juistheid van de stelling hoeft derhalve geen discussie te worden ge voerd. Maar wat betekent die internationalisering van de bevolking voor de verspreiding van nieuws? Hebben onze medelanders genoeg aan het NOS Journaal, NRC Handelsblad of de Volkskrant? Of moeten we hen juist extra tegemoet komen en bijvoorbeeld een Turks journaal uitzenden? En voor welke bevolkingsgroepen moet je wel en niet iets doen?

Over die vraag denken maar weinig mensen na. Nederland internationaliseert wordt voor kennisgeving aangenomen. Velen vinden het waarschijnlijk vanzelfsprekend dat de allochtonen het Nederlandse nieuws volgen. Dat geeft echter de nodige problemen en die gaan verder dan de taalbarrière die voor sommigen onneembaar is. Turken, Marokkanen, Kroaten, Ethiopiërs en al die andere buitenlandse inwoners wonen weliswaar hier, maar dat betekent niet automatisch dat ze hun vaderland uit hun gedachten verbannen hebben. Mensen willen weten wat er 'bij hen' gebeurt, zoals vakantievierende Nederlanders op het Spaanse strand ook een Nederlandse krant kopen om op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen alhier.

Als grootste buitenlandse bevolkingsgroep worden de Turken in Nederland ruim geïnformeerd in hun eigen taal. Kiosken hebben vaak verscheidene Turkse kranten in de aanbieding, de televisiezender TRT komt in steeds meer gemeenten op de kabel en, jawel, de NPS verzorgt elke dag op Radio 5 een drie kwartier durend Turks journaal, zoals ze dat overigens ook in het Berbers en Chinees doet. Wie ervoor open staat, kan overal van op de hoogte blijven.

Het Turkse nieuwsbulletin op Radio 5, dagelijks van 19.00 tot 19.45 uur, zit goed in elkaar. Het begint met kort algemeen nieuws, zeg maar de hoofdpunten van het NOS-nieuws in het Turks. Vervolgens komen de punten aan bod die betrekking hebben op de buitenlanders in Nederland. Het grootste deel van het bulletin wordt ingericht als een actualiteitenprogramma. De items hebben betrekking op wat er in Turkije gebeurt, op Nederlands nieuws in relatie tot de Turken en op internationaal nieuws, ook weer vertaald naar de positie van Turkije. Halverwege het programma snuiven de luisteraars nog een stukje cultuur mee, want dan passeert een Turks lied de revue.

Vooral de actualiteiten, die veruit het grootste deel van het programma in beslag nemen, zijn interessant voor de Turken. Zo worden bijvoorbeeld internationale gebeurtenissen als de Europese conferentie in Londen vanuit Turks oogpunt bekeken. Er wordt met Turkse ogen naar het nieuws gekeken, wat een ander perspectief biedt. Alleen daarom al is het van belang dat er een Turks nieuwsprogramma is.

De vraag is gerechtvaardigd in hoeveel talen je een dergelijk programma moet maken. Misschien wel in meer dan de genoemde drie, maar dat laat zich moeilijk bepalen. Wat is tenslotte het criterium? Hoeveel luisteraars heb je nodig om een programma interessant genoeg te maken om de ether in te sturen? Turks, Berbers en Chinees zijn de drie buitenlandse talen die het meest worden gesproken, maar ook andere talen zijn sterk in opkomst.

Commercieel zijn de buitenlandse bulletins niet erg interessant, want wie de taal niet verstaat, luistert niet. Maar het onderwerp is een discussie waard. Het Turkse nieuws informeert Turken op een duidelijke manier. Mensen willen tenslotte weten wat er in hun land gebeurt en wat bepaalde dingen voor hun land betekenen. Vraag dat maar aan de Nederlandse vakantiegangers langs de Middellandse Zee die niet zonder hun dagelijkse krant kunnen.