D66 wil eind maken aan strafbaarheid euthanasie

DEN HAAG, 16 MAART. D66 wil euthanasie uit het wetboek van strafrecht halen. Artsen die handelen op uitdrukkelijk verzoek van de patiënt en die voldoen aan vastgelegde zorgvuldigheidseisen zijn niet langer strafbaar. Het handelen van de arts wordt wel beoordeeld door regionale toetsingscommissies.

Dit blijkt uit het initiatief-wetsontwerp dat het Tweede-Kamerlid Van Boxtel (D66) volgende week wil indienen. De komende dagen voert Van Boxtel overleg met collega's van VVD, PvdA en GroenLinks. Hij wil nagaan of het mogelijk is gezamenlijk het inititiatief-wetsontwerp in te dienen.

Op dit moment is euthanasie nog in alle gevallen strafbaar. Wel besluit het openbaar ministerie vrijwel altijd van vervolging af te zien als de arts kan aantonen dat hij heeft voldaan aan de geldende zorgvuldigheidseisen. Van Boxtel wil de bewijslast omdraaien. Als het OM de arts in de toekomst wil vervolgen, moet het aantonen dat onzorgvuldig is gehandeld.

D66 wil in de wet vastleggen dat de arts in alle gevallen euthanasie moet melden bij de gemeentelijk lijkschouwer. Deze legt de melding vervolgens voor aan een van de vijf nog in te stellen regionale toetsingscommissies waarin een arts, een ethicus en een jurist zitting hebben. Deze commissies waren vorig jaar al door het kabinet voorgesteld om artsen te stimuleren euthanasie vaker te melden. Uit onderzoek is gebleken dat maar zo'n veertig procent van alle gevallen wordt gemeld. Zowel binnen als buiten de Kamer bestaat twijfel of deze commissies wel een hoger meldingspercentage tot gevolg zullen hebben. Woensdag spreekt de Kamer hierover met de betrokken ministers.

Van Boxtel wil dat de stemming over zijn wetsvoorstel niet wordt gebonden aan een regeerakkoord. “Het moet een 'vrije kwestie' zijn waarover in het toekomstige regeerakkoord alleen wordt vastgelegd dat het kabinet de uitspraak van de Kamer respecteert.”

Het Kamerlid Swildens (PvdA) zegt dat de uitgangspunten van Van Boxtel “precies aansluiten bij wat in de fractie wordt gedacht”. Zij kan zich wel voorstellen dat over de uitwerking van het initiatiefwetsvoorstel nog discussie ontstaat. Ook het Kamerlid Kamp (VVD) kan zich vinden in de lijn van Van Boxtel; eerder al bepleitte zij een soortgelijke aanpak. Rabbae (GroenLinks) is ook positief, maar heeft wel “onoverkomelijke bezwaren” tegen de toetsingscommissies in Van Boxtels voorstel. Als daaraan niet tegemoet wordt gekomen, komt GroenLinks met een eigen wetsvoorstel.

De artsenorganisatie KNMG en de Nederlandse Vereniging voor Vrijwillige Euthanasie (NVVE) staan positief tegenover het initiatief. Een woordvoerder van de NVVE zegt “zeer verheugd” te zijn over het voorstel. Volgens de KNMG komt het tegemoet “aan de wens om de rechtspositie van de arts te versterken”.