STEKELBAARS

Het zeer lezenswaardige artikel van Tijs Goldschmidt ('Wulpse dans van stekelbaars', W&O, 7 maart) behoeft naar mijn mening een kleine aanvulling. Niet alleen voor de Tweede Wereldoorlog, maar ook nog begin jaren vijftig werd in Leiden onderzoek verricht naar het baltsgedrag van stekelbaarsjes. Toen ik in 1949 in Leiden aankwam om psychologie te gaan studeren koos ik als een van mijn kandidaatsbijvakken voor ethologie.

Dat betekende niet alleen bijwonen van de colleges van professor Kuehnen en die van Van Iersel. Het betekende ook (in het studiejaar 1950-'51) het bijwonen van een practicum. Dat practicum hield in dat wij (de studenten) ongeveer vijf weken lang, twee dagen per week voor vier uur in koppels van twee aan een aquarium werden gezet. Dat aquarium bestond uit twee delen, door een glaswand gescheiden. Onze opdracht was: turven. Wie van de twee - mannetje en/of vrouwtje - vertoont hoe vaak welke gedragsneiging (vluchten, vechten of paaien).

Vanzelfsprekend werden wij (als mensgerichte psychologiestudenten) eerst geïnstrueerd over de kenmerken van die gedragssoorten en over de stekelbaarsjes in het algemeen. Uiteraard werd er zowel met dummy's als met echte visjes gewerkt. Ik kan u verzekeren dat twee keer twee uur voor een jongerejaars student dan heel lang duren. Toch heeft het 'guppie gluren', zoals wij het buiten gehoorsafstand van de hooggeleerde en diens assistenten noemden, wel degelijk vormende waarde gehad. Ik heb er door geleerd om nauwlettend en gedetailleerd te observeren, hetgeen mij later in de uitoefening van mijn beroep als psycholoog goed van pas kwam. Sinds kort heb ik toch een aquarium, met glazen visjes.