Groeiende groep Nederlanders ruilt eigen verblijf tijdens vakanties; Stuivertje wisselen met woning

Alhoewel besparingen niet de belangrijkste redenen zijn om aan vakantie- woningruil te beginnen zijn ze een aardig neveneffect. De accomodatiekosten zijn lager, de hond hoeft niet in de kennel, soms is er een auto en de bemiddelings- kosten vallen mee.

Nog maar een paar weken en de Tulpvakantie staat weer voor de deur. 'Kort en ver', is het motto van de Nederlandse toerist, volgens het Algemeen Verbond van Reisondernemingen (ANVR). Ook dit jaar zullen ruim twee miljoen Nederlanders er rond Koninginnedag op uit trekken om in twee weken tijd een slordige vier miljard gulden uit te geven.

'Vroeger hadden mensen of geld maar geen tijd, of wel tijd maar geen geld,' zegt ANVR-directeur Theo Schmitz. 'Door de groeiende welvaart en de verplichte ATV-dagen is dat probleem in de loop der jaren vanzelf opgelost.'

Maar zelfs mensen met geld en (wat) tijd zijn niet altijd bereid om diep in de buidel te tasten voor kortstondig vertier over de grens. Een kleine, maar groeiende groep Nederlanders prefereert een particulier adres boven een hotel, pension of camping en schrijft zich in bij een van de twee grote vakantiewoningruil bureaus die ons land rijk is: de landelijke Organisatie Vakantie-Woningruil (LOVW) in Groningen en de Internationale Vakantiedienst Nederland (Intervac) in Oosterbeek. De twee non-profit organisaties hebben tezamen een adressenbestand van tweeduizend Nederlandse gezinnen die minstens eenmaal per jaar hun woning ruilen met een onbekende wereldburger. Buiten de landsgrenzen kan er via zusterorganisaties geput worden uit zo'n 20.000 woningruilers in een vijftigtal landen.

Artsen, notarissen, journalisten, maar vooral leraren zien steeds vaker de voordelen van het stuivertje wisselen in vakantietijd. Een compleet ingerichte woning is vaak een stuk comfortabeler dan een doorsnee vakantiebungalow of hotel; het is de ultieme manier om een land of streek van binnenuit te leren kennen en wie bang is voor inbraak tijdens zijn afwezigheid, zal sneller de deur achter zich dichttrekken als de koffie door pruttelt en de huisdieren met liefde worden gevoederd. Alhoewel het vakantiebudget niet doorslaggevend is voor de meeste Intervac- en LOVR-leden, zullen zij de kostenbesparing ongetwijfeld als een prettige bijkomstigheid beschouwen.

Astrid en Dik Koning uit Haren (Groningen) togen enkele jaren geleden met hun vierjarige zoon David naar Aero, een eiland aan de Deense kust, ter grootte van Terschelling. Astrid: “We wilden altijd al naar Scandinavië en via het LOVW kwamen we in contact met een kunstenares in het dorp Aerosköbing. Zij wilde eigenlijk naar Parijs dat jaar, maar we konden het zo goed vinden, dat zij Denemarken verkoos boven Frankrijk.” Aeroskobing voldeed geheel aan de verwachtingen, zegt Koning. “Onze Deense ruilpartner woonde in een boerenhoeve, met prachtige tuinen, vijvers en een duiventil. Het huis stond vol beelden en er hing eigengemaakte kunst aan de muur.” De Konings verkenden het hele eiland en bezochten ondermeer Legoland. Astrid: “Het was een onvergetelijke ervaring en ik zou het zo overdoen.”

Wie zijn woning inruilt voor die van een ander bespaart namelijk niet alleen accomodatiekosten (per week gemiddeld 800 gulden), maar eet een stuk goedkoper (want niet noodgedwongen buiten de deur), krijgt soms de beschikking over een gratis auto, kan zich - na overleg met de ruilpartner - de kosten van een dierenpension besparen (zo'n vijftien gulden per dier, per dag), en krijgt een gratis annuleringsverzekering (vier procent van de reissom) van het woningruilbureau cadeau, voor het geval de tegenpartij het wegens ernstige ziekte laat afweten. Bij een doorsnee gezin met twee kinderen levert woningruil in de Tulpvakantie, kortom, een kostenbesparing van tussen de 2.500 en 3000 gulden op, afhankelijk van de reiskosten en de levenskosten in het vakantieland.

Woningruilorganisaties vragen er relatief weinig voor terug. Leden van de LOVW (onderdeel van het wereldwijde HomeLink International) betalen 145 gulden voor een jaarlidmaatschap. Voor dat bedrag krijgen zij iedere drie maanden een twaalfhonderd gram wegend boekwerk in de bus, met vele honderden aanbiedingen uit talloze landen. Ieder lid moet zelf zijn advertenties opstellen (plaatsing van een foto van het eigen huis kost 25 gulden extra), voorzien van naam en adres, zodat geïnteresseerde buitenlandse deelnemers contact kunnen leggen. Ook krijgen leden die afspraken met een ruilpartner hebben gemaakt toegang tot een speciaal Garantiefonds, waardoor zij automatisch verzekerd zijn tegen schade in andermans huis, met een maximum van 10.000 gulden en een eigen risico van 100 gulden. Wie de computer prefereert boven een dik pak papier, kan het aanbod ook bijhouden via Internet: www.holidaylink.com - met wachtwoord uiteraard.

Leden van Intervac - oorspronkelijk een woningruilorganisatie voor leraren - betalen 65 gulden voor het plaatsen van hun eerste advertentie en 40 gulden voor iedere volgende. Plaatsing van een foto kost 20 gulden. Beide organisaties bieden overigens ook de mogelijkheid voor vakantie-woningruil in eigen land. Wie een riante bungalow in Egmond aan Zee verkiest boven een huis met sauna in Finland, krijgt voor een paar tientjes minder een jaar lang iedere week een computerlijst met advertenties in de bus; vierduizend IOVW-leden en vijftig Intervac-leden maken jaarlijks gebruik van die mogelijkheid.

Mocht geld wel een rol spelen, dan is er altijd nog het Interkerkelijk Woningruil Bureau (IWB) in Epe dat een alternatief biedt aan mensen die - vaak om financiële redenen - niet op vakantie kunnen gaan. Een jaarlidmaatschap kost 45 gulden, exclusief het gebruikerstarief (30 gulden vermenigvuldigd met het aantal weken dat van woning wordt geruild). Het IWB fungeert als intermediair voor de ruilpartners.

Rest de vraag of er ook nadelen kleven aan vakantie-woningruil. Afgezien van de eindschoonmaak en lastige buren, hebben vrijwel alle klachten die de diverse bureaus binnenkrijgen, betrekking op de periode voorafgaande aan de reis. Vooral nieuwe woningruilers zijn huiverig met een vreemde in zee te gaan en steken veel energie in briefwisselingen met de ruilpartner - wie de film A coach in New York heeft gezien zal begrijpen waarom. Anderen buigen zich wekenlang over afspraken omtrent telefoon- en elektriciteitsrekeningen.

(Informatie: Stichting Intervac: (026) 334 32 72; Landelijke Organisatie Vakantie-Woningruil: (050) 313 24 24;Interkerkelijk Vakantie-Woningruil Bureau: (0578) 614 235)