Belastinggidsen verkopen in boekenweek best

In de boekenweek verkopen belastinggidsen volgens de kioskhouder op het Centraal Station in Amsterdam beter dan 'I.M.' van Connie Palmen, 'Het A.P. Beerta-Instituut' van J.J. Voskuil of 'Een hart van steen' van Renate Dorrestein. Maar dat geldt slechts nog voor een periode van zeventien dagen; dan moeten de bijna zes miljoen Nederlanders de blauwe envelop met hun aangifte voor de inkomstenbelasting op de bus hebben gedaan.

Eén op de zes belastingplichtigen maakt bij het invullen van het P-/B-, O-/U-, E-, T-,Tj-biljet gebruik van een belastinggids. De oudste gids is de 'Elseviers Belasting Almanak'. De 'rode belastingbijbel', zoals de almanak door fiscalisten en belastingadviseurs wordt genoemd, beleeft de 43ste editie en telt 472 pagina's en kost 33 gulden. Elsevier bracht in 1956 de eerste almanak uit als bijlage van Elseviers Weekblad. De bijlage veranderde in een serieuze almanak toen steeds meer mensen zelf hun belastingbiljet gingen invullen.

Voor de 'doe-het-zelver' werd deze gids een begrip en aangetrokken door dit succes bracht Kluwer in 1967 een eigen gids op de markt. De 558 bladzijden tellende 'Kluwer Belastinggids' kost 28,50 gulden.

Elsevier is nog steeds de absolute marktleider met een oplage van 210.000. Kluwer zet ongeveer 60.000 exemplaren af. De kans dat beide concerns volgend jaar met één gids komen, is van de baan nu de fusie van Elsevier en Wolters Kluwers niet door gaat.

Belastingadviseurs typeren de twee almanakken als 'gouvernementeel'. Dat komt omdat ambtenaren van financiën de gidsen schrijven. In de jaren vijftig en zestig gingen steeds meer mensen zelf hun belastingbiljet invullen. De Belastingdienst had er groot belang bij dat dit correct gebeurde - immers, dat scheelt bij het controleren van de biljetten. Belastingambtenaren werden gestimuleerd - om in hun vrije tijd - mee te helpen aan de belastinggidsen en deze praktijk is in de loop der tijd weinig veranderd.

De 'Belasting Almanak' van Elsevier is volgens belastingadviseurs en fiscalisten kritischer dan de 'Belastinggids' van Kluwer. Kluwer interpreteert de fiscale wetgeving gezagsgetrouwer, en Elsevier is consumentvriendelijker. Dit kan worden verklaard doordat Elsevier een eindredactie heeft van onafhankelijke deskundigden, onder wie fiscaal hoogleraar A. Meering, die ook al bij de eerste editie was betrokken. Bij Kluwer wordt niet verantwoord wie redactie in handen heeft.

De opzet van beide gidsen is gelijk - de vragen van het belastingbiljet worden systematisch afgewerkt. Het nadeel is dat de gebruikers van de gidsen zich nu eerst door een aantal voor hen helemaal niet interessante punten moeten worstelen voordat zij aan relevante informatie toekomen. Om dit te voorkomen koos de Nederlandse Vereniging van Belastingadviseurs (NVB) voor een thematische opzet.

De prijs van deze 416 pagina's tellende gids bedraagt 27,50. Wie een eenvoudige aangifte heeft is het beste af met de gids van de Consumentenbond (prijs 19,50 voor 106 pagina's). De belastingdienst zelf levert toelichtingen, brochures en 06-nummers. Geen tips, behalve dat de beroepskosten extra aandacht krijgen bij de controle.

Bij de meeste gidsen zijn ook schijfjes te krijgen voor computergebruiker en vorig jaar hebben ongeveer één miljoen mensen Nederlandse de fiscus via de computer bediend. Het grote voordeel van de schijfjes is dat de berekeningen automatisch worden gemaakt.

Het computerblad PCM heeft de schijfjes van Elsevier, Kluwer en de diskette van de Belastingdienst onderzocht en constateerde grote verschillen.

Volgens PCM is de Belastingdiskette de beste van de drie. Het programma is niet alleen gratis (en te downloaden van de website van de Belastingdienst) maar ook het meest toegankelijk in het gebruik.

Desalniettemin wordt de aanschaf van een commerciële gids aangeraden: 'Men vreze de Grieken juist wanneer zij geschenken brengen'.