Aan lijdensweg Steffi Graf lijkt geen einde te komen

Ook op het tennistoernooi in Indian Wells flirtte het noodlot met Steffi Graf. Kan de 28-jarige Duitse zich nog meten met de jonge generatie? “Ik hoef niet meer de nummer 1 van de wereld te worden.”

ROTTERDAM, 14 MAART. De symboliek van weer een opgave door een blessure zal Stefanie Maria Graf onmogelijk zijn ontgaan. Bijna tien maanden was de inmiddels 28-jarige Duitse tennisster uit roulatie geweest om haar kapotte linkerknie te laten genezen. Maar de comeback van de voormalige nummer 1 van de wereld werd gisteren in Indian Wells gefrustreerd door nieuwe, fysieke problemen. De eerste test van Graf tegen de wereldtop mislukte door een hamstringblessure, maar haar tegenstander Lindsay Davenport wist genoeg.

De huidige nummer 2 van de WTA-ranking had twee sets lang “de oude Steffi Graf gezien”. De lofzang van Davenport: “Ze speelde echt heel goed, dit was de Graf zoals ik me haar herinnerde. Haar spel krijgt een extra dimensie als Steffi haar atletische gaven toont en wanneer ze de bal met haar forehand diep tegen de lijnen slaat. Maar Graf komt alleen terug als ze ervan overtuigd is dat ze weer toernooien kan winnen, want ze haat verliezen.”

Dat was een misvatting volgens Graf. Haar repliek: “Lindsay kent me niet goed. Het winnen van toernooien is wel het laatste waar ik al die tijd aan heb gedacht, het komt zelfs nu nog niet in mij op. Dat is niet mijn belangrijkste motivatie geweest om terug te keren.” Had Graf alleen idealistische motieven om het tennisracket weer ter hand te nemen? Het sensatieblad Bild legde ook een verband met de belastingfraude waarvoor haar vader Peter Graf nog in de gevangenis verblijft. 'Moet Steffi spelen omdat ze geld nodig heeft?', kopte de Duitse krant.

Haar landgenoten drukten het eeuwige slachtoffer innig aan de borst en in Hannover besefte Graf in februari waarom ze zo stug had vastgehouden aan een rentree, waarin niemand meer geloofde. “Ik wil zelf bepalen wanneer ik stop”, vertelde Graf, tot tranen toe geroerd. “De gedachte dat een blessure een einde zou maken aan mijn carrière vond ik onverdraaglijk. Ik kon niet accepteren dat ik zomaar zou verdwijnen.”

Zoals vorig jaar in juni op Roland Garros na een pijnlijke nederlaag in de kwartfinales tegen haar kwelgeest Amanda Coetzer. Vijf dagen later lag het fenomeen uit Brühl al onder het mes. Graf kreeg de garantie dat ze in elk geval weer normaal zou kunnen lopen, maar dat was dan ook alles. In Duitsland woedde een felle discussie over de aard van de gecompliceerde operatie die ze liet uitvoeren in een privé-kliniek in Wenen. Het debat over de linkerknie van Graf richtte zich vooral op de 'revolutionaire' behandeling van dr. R. Weinstabl.

De arts van Graf realiseerde een 'driedimensionale verschuiving' van de patellapees in haar knie en werd in de Duitse media prompt een charlatan genoemd, omdat de operatie veel te riskant zou zijn geweest. De twijfel over het resultaat van de chirugische ingreep werd afgelopen week gevoed door de vermaarde Amerikaanse fysiotherapeut Peter Egoscue, die onder anderen golfer Jack Nicklaus tot zijn cliëntele rekent.

Na bestudering van foto's van Graf concludeerde Egoscue dat ze “een anatomische afwijking heeft die niet door chirurgie valt te corrigeren”. Zijn argumenten: “Het lichaam van Graf is uit balans geraakt door het eindeloos herhalen van dezelfde bewegingen. Haar linkerknie is verschoven. Als ze eerder speciale oefeningen had gedaan, was dit niet gebeurd.”

Graf erkent dat ze fysiek nooit meer de oude zal worden. Daarom heeft ze zichzelf slechts bescheiden doelen gesteld. “Ik ben niet op jacht naar de eerste plaats op de wereldranglijst, ik wil slechts goed spelen op de grandslamtoernooien.” Haar voornaamste probleem is dat ze moet vechten tegen de herinneringen aan vroeger. “Ik weet hoe goed ik ooit heb gespeeld, dat niveau zou ik dolgraag weer bereiken. Maar het is niet realistisch dat nu al te verwachten.”

Ook haar coach Heinz Gunthardt waakt voor overspannen verwachtingen. “Hoewel Graf ooit de nummer 1 van de wereld is geweest, betekent dat niet dat ze nu ook als een nummer 1 moet spelen. Maar innerlijk brandt het vuur nog steeds, Steffi wil de strijd weer aangaan.” Zij het op langere termijn. “Het is duidelijk dat ik nog zelfvertrouwen mis”, zei Graf in Indian Wells. “Ik speel niet zo intuïtief als tijdens de training, het gaat te verkrampt als ik onder druk sta.”

Voorlopig blijft de vraag onbeantwoord of Graf de jonge garde nog kan uitdagen. Haar opvolgster Martina Hingis zei “benieuwd” te zijn naar de ware kracht van Graf, omdat de revolutie van de girl power achter haar rug zou hebben plaatsgevonden. “Steffi is de op een na beste speelster ter wereld”, zei Hingis vorig jaar. Op het toernooi in Indian Wells noemde de 17-jarige Zwitserse de terugkeer van Graf “goed voor het vrouwentennis, al blijft de vraag hoe ver ze kan komen”.

Koeltjes stelde Graf dat de mening van Hingis haar “niet interesseerde”. Een dergelijke rivaliteit inspireert haar niet. “Ik ben als een ander mens de baan weer opgegaan, gecompliceerder en vooral ook emotioneler”, mijmerde Graf. “Ik wil alleen nog maar mezelf zijn en in dat streven ken ik geen limieten meer.”

    • Robèrt Misset