Verpleegkundigen

MORGEN MOET ER nog een late dienst op de operatiekamer worden ingevuld en volgende week zijn er verpleegkundigen nodig op de intensive care. Waar worden die op stel en sprong gevonden? Emergency Medical Care (EMC), een uitzendbureau voor gespecialiseerde verpleegkundige dienstverlening, biedt uitkomst.

Althans, in ongeveer de helft van de gevallen. De andere helft van de aanvragers moet worden teleurgesteld. De volledige opleiding van gespecialiseerde verpleegkundigen kost een jaar of zeven, maar de gaten in de diensten moeten acuut worden ingevuld.

Bij gebrek aan personeel in Nederland heeft de directeur van EMC zich op een onbewaakt moment laten ontvallen dat hij overweegt gespecialiseerde verpleegkundigen in het buitenland te werven. Daarmee heeft hij een lawine van bezwaren over zich afgeroepen. Ten onrechte.

De Europese Unie kent het recht op vrij verkeer van personen, dus op zichzelf is er niets mis mee als verpleegkundigen uit Portugal of Finland worden aangetrokken om in de Nederlandse gezondheidszorg te werken. Uitzendbureaus zijn bij uitstek geschikt om frictieproblemen aan de vraagkant van de arbeidsmarkt op te lossen en om het aanbod van werknemers die tijdelijk extra willen werken, te kanaliseren. Een uitzendbureau voor gespecialiseerd verpleegkundig personeel doet niet anders dan Randstad of Content. Dat deze beter werken dan de nog altijd gescheiden opererende Arbeidsbureaus en Sociale Diensten is genoegzaam bekend.

DE GEZONDHEIDSZORG kent zijn eigenaardigheden. Steevast komen tegen verkiezingstijd berichten naar buiten dat er sprake is van knelpunten, tekorten, wachtlijsten en een dreigende kloof in de zorg. Zo wordt ook de schaarste aan hooggekwalificeerde verplegers in de gespecialiseerde markt waarop EMC zich richt, direct ingelijfd in een alarm over een algemeen tekort aan verpleegkundigen. En waar tekorten zijn geconstateerd, wordt geroepen om meer geld.

De CAO-onderhandelingen voor het ziekenhuispersoneel beginnen binnenkort en dan behoort enige ketelmuziek tot de gangbare openingsrituelen. Borst heeft 900 miljoen gulden extra uitgetrokken voor de nieuwe CAO, maar de werkgevers, verenigd in de Nederlandse Zorgfederatie, willen daar 600 miljoen bovenop. Pijnlijk is dat minister Borst (Volksgezondheid) en de parlementaire woordvoerders hiertegen geen weerwerk leveren.

Anders dan de gangbare perceptie wil is de afgelopen kabinetsperiode meer geld naar de gezondheidszorg gegaan (jaarlijks steeg het budget met gemiddeld 1,8 procent). Terwijl alle andere departementen hebben moeten inleveren, vormde Gezondheidszorg - met Ontwikkelingssamenwerking - de uitzondering. Bovendien heeft het kabinet, in het bijzonder minister Melkert, jaar na jaar de tekorten die Borst desondanks liet ontstaan, bijgelapt.

IN HET ZICHT van de verkiezingen gaan alle remmen los. Voor de komende kabinetsperiode hebben alle partijen zich in feite al uitgesproken voor een jaarlijkse stijging van twee procent voor het budget van Gezondheidszorg. Gisteren vroeg een gelegenheidscoalitie van het medische en sociaal-economische middenveld om 130 miljoen per jaar extra om de wachtlijsten weg te werken. Ook al waarschuwde in dezelfde week het Centraal Planbureau dat zich volgend jaar miljardenoverschrijdingen in de zorg zullen voordoen, waarvoor de premies omhoog moeten.

Enkele jaren geleden werd ook alarm geslagen over dreigende personeelstekorten in de zorg. Er werd extra geld uitgetrokken, maar achteraf viel het reuze mee. Het ziet er naar uit dat er ook nu geen tekorten aan verplegers zijn. De Melkertbanen in de gezondheidszorg zijn volkomen mislukt. Er is wel een arbeidsmarktprobleem, maar dat heeft te maken met de scheve verhouding tussen aanbod, opleiding en vraag. Beter management, bijscholing, recrutering onder herintredende vrouwen en allochtonen of snellere erkenning van diploma's van hoog opgeleide vluchtelingen kunnen helpen. Gespecialiseerde uitzendbureaus kunnen een niche in de markt bedienen.

DIT ALLES IS geen aanleiding voor paniek of reden om gehoor te geven aan de sirenen die meer geld eisen. Ook niet met een minister van Gezondheidszorg als lijsttrekker van een partij die op verlies staat en 7 weken voor verkiezingen.