Verkoop van munten van joden toegegeven

DEN HAAG, 13 MAART. De Nederlandsche Bank (DNB) heeft in 1944 van de Duitse 'roofbank' Lippmann-Rosenthal (Liro) een van joden gestolen muntencollectie gekocht. Tegen de afspraken in die na de Tweede Wereldoorlog werden gemaakt, heeft de centrale bank een deel van die munten dooverkocht, hoewel DNB zich had verplicht eventuele aanspraken tot rechtsherstel te honoreren.

Dat blijkt uit een onderzoek dat De Nederlandse Bank heeft laten uitvoeren naar aanleiding van een publicatie in Vrij Nederland, december vorig jaar. Het weekblad onthulde na bestudering van het kort daarvoor ontdekte Liroarchief dat de centrale bank de muntencollectie had aangeschaft.

In een gisteren uitgegeven verklaring betreurt de directie dat de bank “een afwachtende houding heeft aangenomen” met betrekking tot het rechtsherstel en zelf geen initiatieven heeft genomen om de rechtmatige eigenaren van de munten op te sporen.

De directie van DNB heeft besloten 250.000 gulden, de thans geschatte waarde van de betreffende munten, te verdelen tussen de Bibliotheca Rosenthaliana en de Commissie van de geschiedenis en cultuur van de joden in Nederland. Ook tracht DNB via het Joods Maatschappelijk Werk alsnog rechthebbenden te vinden.

De aankoop van de collectie gebeurde volgens de onderzoekers, de hoogleraren M. Fase en J. Schmidt, door “monomane verzameldrift van de toenmalige conservator, die daarin werd gesteund door de toenmalige bankdirectie, in het bijzonder mr. J. Robertson”.

Roberston, lid van de NSB, was tot directielid benoemd in het kader van de zogenoemde Nazificering van de directie van de bank.

Het aankoopbeleid was volgens de onderzoekers “onnodig uit bankbelang, opportunistisch en getuigde van onvermogen zich in te leven in de ongewone omstandigheden waaronder het aanbod van de munten door Liro mogelijk was geworden”. De Nederlandsche Bank heeft het rapport naar de commissie-Scholten gestuurd. Die onderzoekt hoe Nederlandse banken en verzekeringsmaatschappijen te werk gingen bij het afwikkelen van claims op joods bezit.