'No go zone' voor trams

Door een lek in de tramtunnel in aanleg is het hele verkeer in het centrum van Den Haag in de war gestuurd.

DEN HAAG, 13 MAART. Een groepje mensen staat al minuten te wachten bij de tramhalte voor het Tweede-Kamergebouw in Den Haag. Over de gele haltebordjes is een vuilniszak geplakt. De tram komt niet. En zal ook voorlopig niet meer komen. Een man in een fluorescerend oranje jack helpt de reizigers uit de droom: “U moet de tram bij het Buitenhof nemen.” Het groepje druipt af.

Het centrum van Den Haag ligt erbij als een bouwput. Tot afgelopen zondag was de binnenstad nog redelijk bereikbaar met openbaar vervoer, maar door een lek in de in aanleg zijnde tramtunnel is het gebied ook voor de trams een no go zone geworden. De tunnel, die in 2000 af moet zijn, wordt juist aangelegd om het volgens de gemeente 'drukste knooppunt van trams in Europa' te ontlasten.

In een tram klampt een Engelsman vertwijfeld een conducteur aan. “What is wrong? The trams are going up and down, up and down”, zegt hij. “Problems in the centre”, zegt de controleur. Problemen in het centrum zijn er zeker. Even later stopt de tram beneden bij het Centraal Station. Overal liggen stenen en hopen zand. Hekken schermen grote kraters af waar in de toekomst de Koningstunnel komt te liggen die het verkeer ondergronds langs het station moet gaan leiden. “Het is hier ook altijd hetzelfde gekut”, roept een meisje hardop tegen zichzelf.

Een paar honderd meter verderop maakt de centrale verkeersleiding van de Haagse Tramwegmaatschappij (HTM) deze dagen overuren. Acht trams kunnen niet meer langs de Kalvermarkt, tussen het Haagse stadhuis en het ministerie van Defensie, rijden. “We hebben heel wat omleidingen moeten maken”, zegt C. van Santen in de meldkamer. “Zo moeten drie trams een stukje achteruit rijden om boven bij het Centraal Station te kunnen komen. We moeten hier steeds de wissels omzetten.” Voor hem knipperen voortdurend lichtjes op een scherm.

De omleidingen zorgen met name in de spits voor grote vertragingen. Volgens een woordvoerder van HTM zou het gaan om ongeveer vijf minuten per tram. “Ja, dat hoorde ik ook”, zegt centraal verkeersleider H. Middeldorp. “Maar in de spits heb je het toch echt over een half uur of zo.” Niet alleen de trams, maar ook de auto's rijden zich vast in het centrum. Het stoplicht van de trams springt op sommige plekken automatisch op groen, maar waar normaal twee trams rijden kregen in het begin van de week vijf trams voorrang ten opzichte van de auto's. “Dat soort problemen hadden we niet gehad als de gemeente ons eerder op de hoogte had gebracht. Nu moesten zondag opeens draaiboeken gaan maken, terwijl de gemeente al twee weken van het lek wist”, zegt Van Santen.

De HTM zet dagelijks honderd mensen extra in om het verkeer nog enigszins in goede banen te kunnen leiden. De directie heeft inmiddels aan de gemeente laten weten een claim te zullen indienen van tienduizenden guldens per dag. De gemeente is volgens een woordvoerder nu vooral bezig met het dichten van het gat in de tunnel. “Over de financiën kunnen we nog niets zeggen”, zegt hij.

De verkeersleiding begint inmiddels al te wennen aan de chaotische situatie. “We zullen wel moeten, want wij hebben signalen van hoger niveau gekregen dat dit nog wel eens maanden zou kunnen gaan duren”, zegt Middeldorp. Hij heeft zelf ook een oplossing bedacht op buitenstaanders welkom te heten in de stad. “Ze zouden hier bordjes neer moeten zetten met de tekst: 'Welkom vreemdeling, breek je nek niet'.”