Jongeren willen hun CV een internationaal tintje geven; Een tijdje naar een ver buitenland

Een jaar highschool in Indonesië, varkens hoeden in Noorwegen, sociaal werk in Afrika, kinderkampen leiden in de Verenigde Staten, stage lopen in een Japans bedrijf of werkvakanties in Australië. Na de studie een tijdje naar het buitenland.

“U herinnert zich vast nog het moment. Het kwam ongelegen - u had hoofdpijn - en uw kind zei: “ik ga naar het buitenland”. Cees Schoenmakers van uitwisselingsorganisatie AFS spreekt tijdens een informatieweekend in het Drentse Drouwen voor een zaal vaders en moeders. “Mijn God”, dacht u, “Wat gaat ze doen? Toch niet naar Indonesië, ga dan naar België”.

De ouders knikken of kijken elkaar aan. Jaarlijks confronteren duizenden jongeren hun ouders met de wens, zelfstandig of via uitwisselingsprogramma voor een tijdje naar het buitenland te gaan. En het liefst zo ver mogelijk. , Jongeren willen ontzettend graag weg, ver weg”, vertelt Bernice Spijkers van Activity International. “Ze voelen de druk van alle kanten: in één keer de juiste studie kiezen, een goede baan vinden. Twintig jaar geleden was dat allemaal veel vrijblijvender. Alles ligt al vast, dat gevoel hebben ze. Dat idee benauwt jongeren”, volgens Spijkers. Om nog niet aan het 'burgerlijke leventje' mee te hoeven doen, kiezen deelnemers volgens haar bijzondere en verre bestemmingen. “Voor België en Duitsland is nauwelijks belangstelling, Australië is nu erg in. Vorig jaar was dat vooral Indonesië”.

Een andere veelgehoorde reden voor een uitwisseling is dat jongeren graag hun CV een internationaal tintje willen geven, om zo hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. Dat geldt ook voor de zeventienjarige Guido van Es uit Geldrop. Hij wil een jaar 'scholieren' in Portugal, vooral om de taal te leren en voor 'de natuur en cultuur'. Guido ziet voor zichzelf een baan weggelegd in het toerisme en hoopt met zijn Portugese ervaring een streepje voor te hebben op andere sollicitanten.

Vooral bij internationaal gerichte bedrijven blijkt buitenlandse reiservaring voor kandidaatwerknemers een pré. Jan Hol, woordvoerder bij Ahold, meent dat het “hoe langer hoe belangrijker wordt of je internationale bagage hebt”.

Zeker voor leidinggevende functies waarvan de reikwijdte meerdere landen betreft, is het volgens Hol van belang dat de persoon affiniteit heeft met reizen en andere culturen en talenkennis bezit.

De trek naar het buitenland begon eind jaren tachtig grote vormen aan te nemen. Al sinds eind jaren veertig bestaan er mogelijkheden om, voor stage, studie, (vrijwilligers)werk of als au-pair, georganiseerd een tijdje in een ander land te verblijven. Maar de laatste tien jaar zijn bemiddelingsorganisaties als paddestoelen uit de grond geschoten en hebben jongeren de keus uit een waslijst aan mogelijkheden. Daarnaast kent ook de Europese Unie een groot aantal buitenlandse stage- en studieprogramma's, net als scholen en bedrijven. Om hoeveel jongeren het precies gaat is moeilijk te zeggen. Het Nuffic in Den Haag, de Nederlandse organisatie voor internationalisering in het hoger onderwijs, registreerde in het schooljaar 94/95 ruim twaalfduizend 'uitgezonden' studenten.Dat aantal is in vijf jaar tijd verviervoudigd.

Daarnaast zijn er tientallen organisaties die een buitenlands avontuur aanbieden. In totaal bedienden zij vorig jaar in ieder geval meer dan vijftienduizend jongeren. Natuurlijk is er ook nog een groep mensen die op eigen houtje naar het buitenland trekt, om werk- en reiservaring op te doen. Bij ieder doel is wel een passend reisprogramma te vinden. De mogelijkheden variëren van een jaar highschool in Indonesië, varkens hoeden in Noorwegen, sociaal werk in Afrika, kinderkampen leiden in de Verenigde Staten, stage lopen in een Japans bedrijf tot werkvakanties in Australië. Wanneer het de bedoeling is dat een buitenlandse trip nauw aansluit op, of onderdeel is van, de studie, kan het beste worden gezocht naar bestaande programma binnen de school of instelling. Ook het Nuffic kan invulling geven aan studie- en stageprojecten in het kader van een opleiding. De projecten van uitwisselingsorganisaties zijn met name geschikt als studieonderbreking of tussen school en studie in. Ook het budget kan meespelen in de keuze. De kosten van highschoolprogramma's worden volgens Edwin Reinders van AFS Interculturele Programma's bijna altijd door de ouders bekostigd. Studenten en oudere jongeren daarentegen dragen vaak zelf de kosten van hun buitenlandse ervaring. Voor studiereizen is soms een beurs aan te vragen. Hoeft er niet gestudeerd te worden, dan kan een werkvakantie een kostendekkende oplossing zijn. “In Australië is het voor jongeren eenvoudig een werkvergunning te krijgen. De meeste deelnemers halen de kosten van hun reis er gedurende het jaar gemakkelijk uit, legt Spijkers van Activity International uit.

De prijskaartjes voor een georganiseerd verblijf in het buitenland kunnen van een paar honderd gulden voor (vrijwilligers)werk in de zomervakantie oplopen tot ruim tienduizend gulden voor een jaarprogramma. In de meeste bedragen zijn reiskosten, accommodatie en begeleiding in ieder geval verwerkt. Volgens Cees Schoenmakers van AFS is het slim niet te krap te rekenen. “Naar huis bellen kost ook geld, net als kleding en zakgeld”. En die kosten zijn niet berekend in de deelnemerbijdrage. Daarnaast verschilt per organisatie of verzekerings- en voorbereidingskosten en inschrijfgeld zijn inbegrepen. Wanneer de prijs een drempel vormt voor het besluit, is het goed te bedenken dat leven in Nederland ook geld kost. Stel dat een van de drie kinderen uit het gezin Jansen, met een netto besteedbaar inkomen van 5.200 gulden per maand (inclusief kinderbijslag), een jaar naar Amerika vertrekt. Het nationaal instituut voor budgetvoorlichting (Nibud) rekent voor dat het gezin tussen de 415 en 440 gulden bespaart aan energie, verzekeringen, schoolkosten, contributies, vervoer, voeding en overige huishoudelijke uitgaven door de afwezigheid van één kind. Voor in het buitenland verblijvende kinderen onder de achttien jaar is het bovendien mogelijk dubbele kinderbijslag te ontvangen.

Studenten die een verblijf over de landsgrenzen kunnen inpassen in hun studie of ingeschreven blijven als student tijdens hun afwezigheid, kunnen studiefinanciering te blijven ontvangen. Het gebruik van de OV-jaarkaart kan stopgezet worden. Dat levert maandelijks een besparing van 96,44 gulden op. Ouders van kinderen ouder dan achttien jaar kunnen in een aantal gevallen kosten voor levensonderhoud aftrekken van de belasting. Voor wie geduld heeft, is er ook nog de mogelijkheid een dag uit te trekken voor het uitpluizen van het 'fondsenboek'. In deze, jaarlijks bijgewerkte, gids staan meer dan vijfhonderd beurzen vermeld. Van de VSB-beurs tot stichtingen die de nalatenschap van fortuinlijke personen beheren.

Informatie:

www.studyabroad.com. Data- base op Internet met informatie overstudieprogramma's, speciaal voor buitenlandse studenten.

Nuffic. Nederlandse organisatie voor internationalisering in het hoger onderwijs. Kortenaerkade 11, Den Haag. Tel (070) 426 02 10

Werkvakantiewinkel. Geeft advies en informatie en bemiddelt. Onderdeel van (commerciële) uitwisselingsorganisatie Activity International.Steentilstraat 25, Groningen.Tel (050) 313 06 66

Stichting Europa Centrum. Onafhankelijke organisatie met het doel voorlichting en studie over de Europese integratie te bevorderen. Tel: (070) 350 86 20. Fax: (070) 358 76 06. E-mail: sec@bart.nl

Fondsenboek 97/98. Officiele publicatie van de Vereniging van Fondsen in Nederland. Walburg Pers ISBN 90 6011.983.5 74,50 gulden..DA. 980313