Japan eindelijk vriendelijk voor mindervaliden

Het olympische vuur brandt weer in Nagano. Bij de Paralympics verdringen éénbenige skiërs, blinde langlaufers en priksleeënde hockeyers de Japanse sumo-worstelaars deze week naar de achtergrond.

TOKIO, 13 MAART. Niet voor olympiërs, maar wel wel voor paralympiërs doet de Japanse keizerin Michiko met een stralende lach de wave. Bij de Winter-Paralympics in Nagano deze week kon ze zich niet afzijdig houden toen het Japanse publiek de wave inzette tijdens de priksleewedstrijden. Ook de keizerin gooide haar armen de lucht in.

Na de hectische Winterspelen in februari is de stad Nagano tot morgen gastheer voor die andere spelen: de Paralympics. Eénbenige skiërs, blinde langlaufers en priksleeënde hockeyers vieren dezer dagen hun triomfen. Er zijn 34 disciplines in vijf verschillende sporten: alpineskiën, langlaufen, biathlon, sleeën en ijssleehockey.

Aantrekkelijk is vooral het skiën waar tientallen deelnemers om de medailles strijden. De afdalingen zijn uitermate spectaculair: skiën op één been en onderwijl het evenwicht corrigeren met stokken waaraan kleine hulpski's zijn aangebracht. Met zwaardere handicaps is het altijd nog mogelijk de helling af te gaan op een verend zitje aangebracht op een enkele smalle ski.

Bij het langlaufen is een categorie blinde deelnemers die hun weg vinden door de stem van een vooruitskiënde gids te volgen. Een kleine imperfectie van dit systeem bleek fataal voor een Japanse medaillekandidaat. Vlak voor de finish moedigde het Japanse publiek hem zo luidkeels aan dat hij de stem van zijn gids niet meer kon horen. Hij raakte het spoor bijster en skiede in de afrastering. Kostbare seconden gingen verloren waardoor hij genoegen moest nemen met een bronzen medaille.

De Noren en Duitsers domineren de medaillestrijd in Nagano, op de hielen gezeten door gastland Japan. Majorie van de de Bunt is de enige Nederlandse deelnemer die in de prijzen viel. Zij won zilver bij het langlaufen en brons bij de biatlon. Als gastheer hebben de Japanners een equipe op de been gebracht die qua grootte alleen achterblijft bij de Amerikanen.

In het M-Wave stadion waar de Nederlandse schaatsers onlangs triomfen vierden, hebben nu priksleewedstrijden plaats waarin Noren en Japanners dominant zijn. Met vier gouden medailles is de Noorse priksleeër Lundstrom de koning van de M-Wave. De priksleewedstrijden lijden echter aan een gebrek aan deelnemers en spanning. Wellicht omdat de wedstrijden, in tegenstellng tot het skiën, geen echt hoge graad van snelheid en spektakel opleveren.

Ook bij het ijshockey worden sleetjes gebruikt. De prikstokken waarmee de spelers zich moeten voortbewegen dienen ook als stick. Net als bij het 'andere hockey' zorgen bodychecks voor spectaculaire beelden. Zoals een columnist deze week op de voorpagina van het Japans Economisch Dagblad schreef: “Als ik de snelheid en het fysieke geweld zie vraag ik me af: hoezo handicap?” Het Japanse team haalde overigens niet de halve finale, maar smaakte gisteren in de groepswedstrijden wel het genoegen van een overwinning op de VS - wederom onder het toeziend oog van het keizerlijk paar.

Als gastland besteedt Japan ruime aandacht aan de Paralympics. Elk televisiejournaal begint zijn sportnieuws met de Spelen, pas daarna is er aandacht voor sport nummer één van het land: sumo-worstelen. Juist deze week vindt in Japan een van de zes jaarlijkse toernooien plaats. De Paralympics bieden ook ruimte voor reflectie: “Japan staat bekend als een land dat onvriendelijk is voor gehandicapten”, constateerde een nieuwslezer deze week aan het begin van reportage over de aanpassingen voor rolstoelgebruikers in Nagano. Over het scherm rolden speciale taxi's en mini-rupsvoertuigen die zijn ingezet om rolstoelgebruikers tot aan skipistes en langlaufbanen te brengen.

Ook in de stad zelf blijken speciale voorzieningen te zijn getroffen voor gehandicapte bezoekers, zoals drempelloze winkelingangen en liften bij loopbruggen over drukke wegen. Het is nu eenmaal de Japanse eer te na om als gastheer niet goed voor de dag te komen. De grote vraag die de nieuwslezer na afloop echter restte: zal het niet weer allemaal slechter worden zodra de Paralympics weer voorbij zijn?