Harder optreden tegen illegale handel in dieren

UTRECHT, 13 MAART. De handel in traditionele Chinese medicijnen (TCM) in Nederland heeft gisteren voor de rechtbank in Utrecht een schot voor de boeg gekregen.

Met de eis van een maximaal oplegbare geldboete van 100.000 gulden respectievelijk 20.000 gulden tegen het Chinese Medical Centre te Amsterdam en Utrecht en de eigenaar van de centra, wenste officier van justitie J. Plooy te onderstrepen dat het de Nederlandse overheid ernst is met het bestrijden van de wereldwijde handel in met uitsterven bedreigde plant- en diersoorten.

In de Chinese medicijnen die de politie in februari 1996 in de bedrijven van de 46-jarige groothandelaar-acupuncturist Zhi Lin D. in beslag nam, zaten volgens de verpakking bestanddelen variërend van tijgerbotten tot zeehondenpenis en van muskusherten tot berengal.

Plooy baseerde zijn eis op de wet Bedreigde uitheemse dier- en plantsoorten (BUDEP) die in- en uitvoer van met uitsterving bedreigde soorten verbiedt.

Samen met 165 andere landen, waaronder China, heeft Nederland zich 25 jaar geleden tot dergelijke wetgeving gebonden in een wereldwijd verdrag, CITES.

In de praktijk was de handhaving hiervan tot nu toe gericht op incidentele controle door de douane van zendingen dieren of op een bezoek van inspecteurs aan handelaren in exotische dieren.

In antwoord op het betoog van D.'s raadsvrouwe, mevrouw Y. Baauw-de Bruin, dat D. jarenlang ongecontroleerd - en dus in onschuld - zijn handel had kunnen bedrijven, wilde de officier van justitie wel toegeven dat bij de handhaving “de prioriteiten” niet altijd even duidelijk zijn geweest.

Een ondergrondse actie van de internationale natuurbeschermingsorganisatie TRAFFIC alarmeerde overheden in de zomer van 1995 over het feit dat via de handel in Chinese medicijnen in Groot-Brittannië, België, Duitsland en Nederland door CITES-verboden en gereguleerde bestanddelen te koop worden aangeboden.

D.'s bedrijf functioneerde in Europees verband als een belangrijke groothandel. De verdachte had verder verkooppunten voor particulieren in Utrecht en op de Amsterdamse Geldersekade. De toenemende populariteit van de Chinese geneeskunst bij Westerse patiënten, plus het geloof van Chinese klanten aan de werkingskracht van juist bestanddelen als neushoorn-hoorn en tijgerbotten, maakt TCM tot een lucratieve onderneming.

D. zelf had om medische redenen bij de zitting verstek laten gaan. Volgens zijn advocate was er bij haar cliënt nimmer boos opzet geweest en was hij eerder slachtoffer geworden van zijn eigen onachtzaamheid. Ook zou hij zelf hebben geloofd dat een aantal verboden grondstoffen afkomstig waren van in gevangenschap gefokte of gekweekte soorten.

De officier van justitie wuifde dat argument weg. D. zou dan nog een in- en uitvoervergunning hebben moeten aanvragen en dat was nooit gebeurd. Dat D. van Chinese afkomst is en daardoor de Nederlandse regelgeving niet zou begrijpen, was volgens de officier geen excuus.

De uitspraak volgt op donderdag 26 maart.