Een zee, een zeer Hollandse zee

Binnenkort bezuinigingen en ontslagen bij de Holland Media Groep (RTL 4, 5 en Veronica)? Hoezo? Als je hun programmering van de laatste jaren nader bekijkt, zou je gemakkelijk kunnen concluderen dat ze allang bezig zijn met bezuinigingen - zeker in de informatieve sfeer.

Wat ervoor in de plaats komt, zijn snel in elkaar geflanste programmaatjes waar kraak noch smaak aanzit. Zo verving RTL 5 onlangs het redelijk informatieve De kwestie door het zoveelste praatprogramma met een bekende Nederlander: Kwestie van kiezen.

Het zal de incest in de nationale babbelbuisfamilie alleen maar verergeren. Ook de publieke omroep neemt daar nog altijd met gezonde wellust aan deel. Maandagavond hoorden we Jeroen Krabbé in het bad van Rik Felderhof windjes laten met Willeke Alberti. Bij wie mag Jeroen volgende week de kringspier oefenen? Bij Rémi van der Elzen, KRO's eigen manuele therapeute, die deze week haar serie handtastelijkheden hervatte met Adelheid Roosen.

We konden ons in TeeVee Studio weer even op de gesloten afdeling wanen van een inrichting voor dolende zielen. Rémi die, zoals gebruikelijk, in nooit voltooide zinnen naar gevoelens vroeg die Adelheid voortdurend tevergeefs met haar onnavolgbare struikeltaaltje probeerde te 'benoemen'. Met behulp van de decoder konden we uit een en ander opmaken dat New Ager Ronald Jan Heijn - sinds kort tevens pleitbezorger van Saddam Hussein - zo'n gewéldige man is ('een bouwer') en dat Rémi een gewéldig programma maakt waar Adelheid altijd naar kijkt.

Wie was dus gisteravond de hoofdgast van Paul de Leeuw? Adelheid Roosen. Wie zal de volgende hoofdgast zijn van Paul de Leeuw, als hij het al niet geweest is? Jeroen Krabbé. En wie zal Jeroen vervangen als hij iets te veel last krijgt van buikgriep? Willeke Alberti.

Het is een zee, een zeer Hollandse zee, die altijd maar in een eindeloze deining blijft voortklotsen.

Veronica zette gisteravond weer eens een nieuw scheepje in de branding: Speurders, een programma van Maxim Hartman en Michaël van Buuren. Zij hadden bij Veronica al eerder het zelden opgemerkte Mooi Meegenomen gemaakt, maar daarmee bereikten ze niet de door de omroep beoogde doelgroep.

“Er keken vooral hoger opgeleiden naar”, zegt de van de VPRO afkomstige Hartman in de VPRO-Gids, alsof hij de dragers van een gevaarlijk virus bedoelt. “We zijn soms te intelligent bezig.” Hij voegde er bij wijze van grap aan toe: “Daarom hebben we voor Speurders lobotomie laten doen. De humor is minder tongue-in-cheek, minder ironisch en subtiel, want dat is te veel VPRO. Voor Veronica moet het vetter en platter...”

We weten precies wat hij bedoelt. Wie als jonge programmamaker iets wil bereiken bij Veronica, zal zelfs bereid moeten zijn tot een vrij ingrijpende vorm van lobotomie. Hersens zijn daar al sinds jaar en dag een verdacht artikel. Mensen als Out, Harding, Van der Reijden en Daalmeijer hebben ze een tijd lang gebruikt om er veel geld mee te verdienen, maar programmamakers konden en kunnen ze beter, al dan niet langs operatieve weg, laten verwijderen alvorens tot de redactiestaven toe te treden.

Hartman en Van Buuren willen zich in hun nieuwe programma gedragen als 'een soort mix tussen Willibrord Fréquin en Pieter Storms'. En inderdaad, ze imiteerden in hun eerste uitzending op bijna wanhopige wijze de hufterigheid van Fréquin en de brutaliteit van Storms. Binnenstormen bij villabewoners in Wassenaar met vragen als: “Hoe word je snel rijk?” en “Kunt u ons simpel uitleggen hoe u aan een pand als dit bent gekomen?”

Vader Abraham werd na een optreden overrompeld met de vraag 'of het nog steeds mogelijk is om rijk te worden in de muziekbusiness'. De volkszanger kreeg er spoedig merkbaar de pest in. “Ik denk dat je met mij niet verder komt”, zei hij ijzig, “want ik ben altijd eerlijk en ik heb al zoveel droplullen meegemaakt.”

We begrepen hem, maar het klonk een beetje verwend. Droplullen, akkoord, maar gelobotomiseerde droplullen - dat is buiten Hilversum toch nog geen dagelijkse kost.