VS: eerst overleg vóór aanval Irak

WASHINGTON, 12 MAART. President Clinton heeft Kofi Annan, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, gisteren verzekerd dat de Verenigde Staten de VN-Veiligheidsraad zullen raadplegen alvorens over te gaan tot een eventuele militaire aanval op Irak. Annan is voor een tweedaags bezoek in Washington, waar hij met de regering en het Congres spreekt over Irak en de achterstallige Amerikaanse contributie aan de VN.

Clinton die de VN-topman in het Witte Huis ontving, prees Annan voor het akkoord dat hij vorige maand in Bagdad bereikte over inspecties van de acht 'presidentiële plaatsen' in Irak. Annan lunchte met nationaal veiligheidsadviseur Sandy Berger en sprak later met minister van Buitenlandse Zaken Madeleine Albright, die hem 's avonds een diner aanbood.

Annan verdient “veel waardering”, aldus Clinton tegenover journalisten, voor zijn inspanningen om Irak te ontdoen van massavernietigingswapens. De manier waarop de wapeninspecteurs de afgelopen zes dagen hun werk hebben kunnen doen, noemde de president “erg bemoedigend”. Maar hij zei ook: “We moeten waakzaam blijven.” Annan zei dat de woorden van Irak op de proef gesteld moeten worden: “We moeten hun hand boven het vuur houden.”

Clinton herhaalde tegenover zijn gast het Amerikaanse standpunt dat de VS op basis van bestaande VN-resoluties al het recht hebben om Irak aan te vallen, wanneer dat land de wapeninspecties van de VN weer tegenwerkt. “We geloven dat de resoluties ons het recht geven alle acties te ondernemen die nodig zijn. Maar natuurlijk zullen we overleg plegen”, aldus Clinton. “Het zou ondenkbaar zijn dat we dat niet zouden doen.” Annan zei daarover: “Een of andere vorm van consultatie zal nodig zijn, en daar blijf ik bij.” Bijna alle leden van de Veiligheidsraad vinden dat Washington op basis van de bestaande resoluties niet het recht heeft militair tegen Irak op te treden, als de V-raad daar niet eerst mee heeft ingestemd.

Annan sprak in Washington niet met de Republikeinse meerderheidsleider in de Senaat, Trent Lott, die zijn missie naar Bagdad en het daar bereikte akkoord scherp veroordeeld heeft. Wel voerde Annan op Capitol Hill overleg met leden van de Senaatscommissie voor buitenlandse betrekkingen, en haar invloedrijke voorzitter Jesse Helms. Helms, een fel criticus van de Verenigde Naties, sloeg voor de camera's joviaal een arm over Annans schouders in een zeldzaam gebaar van kameraadschappelijkheid.

Na afloop van het overleg zei Annan dat hij “eerlijke en hartelijke” gesprekken had gevoerd over de achterstallige betalingen, die zeker 1,3 miljard dollar belopen. Hij waarschuwde de Amerikanen dat de VS hun stemrecht in de Algemene Vergadering van de VN kunnen verliezen, als ze in januari nog steeds niet betaald hebben. Hij voegde daar evenwel aan toe dat nog “niemand binnen de VN daarover spreekt”.

President Clinton en minister Albright hebben de afgelopen weken herhaaldelijk een beroep op het Congres gedaan om de contributieschuld te voldoen, omdat anders de effectiviteit van de Amerikaanse buitenlandse politiek ondergraven zou worden. Vorig jaar liep een wetsvoorstel om althans 800 miljoen dollar van het totaal te betalen stuk op de eis van conservatieve Republikeinen dat aan de betaling de voorwaarde verbonden zou worden dat de VN geen projecten steunen die abortus mogelijk maken. Clinton heeft steeds gezegd dat zo'n toevoeging voor hem reden genoeg is om de hele wet met een veto te treffen. In het Huis van Afgevaardigden is dezer dagen opnieuw een wetvoorstel in behandeling om zo'n 800 miljoen te betalen, maar ook deze keer willen Republikeinen er weer een anti-abortus amendement aan toevoegen.