Vrees voor gebrek aan rekenschap; Economen willen Eurobank bewaken

AMSTERDAM, 12 MAART. De Europese Centrale Bank krijgt een particuliere waakhond. Een groep bekende Europese economen wil het monetaire beleid van de centrale bank jaarlijks in een eigen verslag tegen het licht houden.

Onder de economen, verenigd in het Centre for European Policy Research (CEPR), bevinden zich bekende namen als Francesco Giavazzi (Milaan), Charles Wyplosz (Genève), Harald Uhlig (Tilburg) en Paul de Grauwe (Leuven).

Volgens De Grauwe is het initiatief ontstaan omdat er argwaan bestaat over de openbare rekenschap die de Europese Centrale Bank zal afleggen over het gevoerde rentebeleid. Het Europese Monetaire Instituut, de voorloper van de Eurobank in Frankfurt, beschouwt het afleggen van rekenschap overigens zelf als een van de speerpunten van haar beleid. Zo zal de president van de ECB eens per jaar openheid van zaken geven tegenover het Europese Parlement.

Volgens De Grauwe is dat onvoldoende, vergeleken met de Amerikaanse Federal Reserve Board. De president van de 'Fed' legt elk halfjaar verantwoording af tegenover het Amerikaanse Congres. “Maar het Congres heeft daadwerkelijk macht. Het kan met een gewone meerderheid de statuten van de centrale bank wijzigen”, zegt De Grauwe.

“In de monetaire unie zijn de statuten van de ECB vastgelegd bij verdrag, zodat unanimiteit is vereist om ze te wijzigen. De president van de ECB zal jaarlijks in het Europees Parlement verantwoording afleggen tegenover mensen die geen macht over hem hebben.”

Om de leden van het Europese Parlement van munitie te voorzien tegenover het technisch jargon van de centrale bankiers zal het CEPR zijn jaarlijkse beoordeling van het rentebeleid van de ECB zoveel mogelijk in begrijpelijke taal stellen. “De bedoeling is een onafhankelijk instituut op te zetten dat die economische situatie in de muntunie evalueert en het gevoerde monetaire beleid onderzoekt.” Ook zal het rapport een vooruitblik bevatten. Naast het jaarlijkse rapport dat een maand vóór het officiële ECB-jaarverslag uitkomt, zal het CEPR ook commentaar geven op het officiële jaarverslag van de ECB.

Een andere belangrijke voorwaarde waaraan de centrale bank moet voldoen is dat zij zichzelf een duidelijk en openbaar doel stelt dat moet worden gehaald. Hoewel nog geen principe-besluit is genomen over de monetaire strategie, lijkt het erop dat de ECB zich in het openbaar zal concentreren op de groei van de geldhoeveelheid als anker van het rentebeleid.

Omdat het gedrag van de geldhoeveelheid in de eerste jaren van de muntunie wispelturig kan zijn, zou informeel ook een doelstelling voor de inflatie worden nagestreefd, todat de geldgroei betrouwbaar genoeg is om als graadmeter te dienen.

Volgens De Grauwe kan dat beter worden omgekeerd. Hij pleit er voor dat de ECB begint met het nastreven van een openbaar geformuleerde inflatiedoelstelling, zodat de centrale bankiers daarop door het publiek kunnen worden afgerekend.