Nipte winst voor coalitie Denemarken

KOPENHAGEN, 12 MAART. De sociaal-democratische Deense premier Poul Nyrup Rasmussen kan na de parlementsverkiezingen van gisteren zijn regering met de radicaal-liberalen toch voortzetten. Het rechtse blok, onder aanvoering van de liberaal Uffe Ellemann-Jensen, heeft niet de kleine meerderheid behaald die opiniepeilers voorspelden.

Rasmussens Sociaal-democraten behaalden 63 zetels, een winst van 1 zetel. De radicaal-liberalen verloren 1 zetel en kwamen op zeven. Met de parlementaire steun van de Socialistische Volkspartij (13 zetels), de Eenheidslijst (5 zetels) en twee van de vier parlementariërs uit Groenland en de Faerr-eilanden is dat net voldoende voor een meerderheid van één zetel in de 179 zetels tellende Folketing, het Deense parlement. Op de Faerr-eilanden heeft nog een hertelling plaats omdat de sociaal-democraten daar met 173 stemmen verschil een zetel van rechts hebben overgenomen.

Rasmussen schreef drie weken geleden geheel onverwachts vervroegde verkiezingen uit. Hij wilde voorkomen dat de verkiezingsstrijd zou worden doorkruist door de campagne voor het referendum over het Verdrag van Amsterdam op 28 mei. Bovendien hoopte Rasmussen te profiteren van de rooskleurige economische situatie in zijn land.

Opiniepeilingen suggereerden echter dat Rasmussen verkeerd had gecalculeerd en dat oppositieleider en oud-minister van Buitenlandse Zaken Ellemann-Jensen het roer zou overnemen. De rechts-liberale Venstre behield weliswaar de 42 zetels, maar de belangrijkste coalitiepartner, de Conservatieven, verloren 11 van hun 27 zetels. Met drie kleine rechtse partijen, de extreem-rechtse Deense Volkspartij en twee parlementariërs uit Groenland en de Faerr-eilanden komt centrum-rechts niet verder dan 89 zetels.

Rasmussen, die in 1993 tussentijds premier werd en in 1994 de verkiezingen won, zei gisteravond dat hij het als zijn eerste taak beschouwt “om een 'ja' voor het Verdrag van Amsterdam op 28 mei veilig te stellen”. Analisten verwachten dat de kans daarop verder is toegenomen nu Rasmussen opnieuw premier wordt. Zelf is hij groot voorstander van Europa, maar in de regering zal hij de Eurosceptici binnen de partij gemakkelijker de mond kunnen snoeren. Verder wil Rasmussen het fiscale beleid verscherpen, mede om de staatsschuld te verkleinen.

Met een verwijzing naar de opvallende winst van de extreem-rechtse Deense Volkspartij, in 1995 afgesplitst van de Progressieven en nu met 13 zetels in de Folketing gekomen, zei Rasmussen niet van plan te zijn het vluchtelingenbeleid verder aan te scherpen.

De Deense financiële krant Borsen suggereerde vanmorgen dat de premier van de gelegenheid gebruik zal maken om zijn kabinet te wijzigen en minister van Economische Zaken Marianne Jelved, leider van de Radicalen, te vervangen. Maar volgens bronnen in regeringskringen zal de premier vanmorgen bij de koningin niet formeel zijn ontslag indienen om vervolgens als formateur een nieuw kabinet samen te stellen. (AP, Reuters, AFP)