Brigitte Kaandorp steekt in anti-musical de draak met de amusementsindustrie; 'Er komt iets uit de lucht en uit de grond'

Miss Kaandorp (Brigitte, de Musical), die morgen in Tuindorp-Oostzaan in première gaat, is volgens cabaretière Brigitte Kaandorp “een vrijplaats om te keten.” De productie neemt het mega- entertainment van Joop van den Ende op de hak.

Miss Kaandorp: Zonnehuis, Tuindorp-Oostzaan t/m 7/6. Reserveren: (020) 621 12 11.

AMSTERDAM 12 MAART. De straten in Tuindorp-Oostzaan zijn leeg en recht. Het Zonneplein ligt er op zondagmiddag verlaten bij, maar wie buurthuis 't Zonnehuis binnenstapt staat plotseling in het bruisend hart van Amsterdam-Noord. Men dient nu reeds kaarten te reserveren voor het grote kerstgala '98 met artiesten als Koos Alberts en Dennie Christian, meldt een affiche bij de ingang, maar de bezoekers hebben daar deze dag geen oog voor. Ze zijn in groten getale gekomen voor een try-out van Miss Kaandorp, oftewel Brigitte, de Musical.

Vijfenveertig keer zal Brigitte Kaandorp in dit buurthuis haar anti-musical opvoeren. De productie, waaraan 25 mensen meewerken onder wie componist Bas Odijk en Kaandorps vaste regisseur en tegenspeler Bert Klunder, is een dikke knipoog naar Willeke, de Musical die een paar jaar geleden werd gemaakt ter ere van Willeke Alberti. Tegelijk steekt Miss Kaandorp de draak met de populaire mega-musicals van producent Joop van den Ende, zoals Miss Saigon en Les Misérables. Ook de met deze amusementsindustrie gepaard gaande merchandising wordt op de hak genomen. Een stand verkoopt artikelen uit de voorstelling als huishoudhandschoenen, plastic stropdassen en tegeltjes met de opsteker: het hoeft niets te zijn, als het maar wat lijkt. Bij de try-out worden in de hal goede zaken gedaan: de T-shirts met Miss Kaandorp-logo gaan even grif van de hand als de broodjes bal en kaas aan de bar.

Brigitte Kaandorp die het project als 'een feestje' bestempelt, benadrukt dat ze met de productie geen pretenties hebben: “We hebben met opzet gekozen voor een raar klein zaaltje. Het is voor ons gevoel een vrijplaats om te keten. Wij moeten 45 keer 400 plaatsen verkopen, dat is heel wat anders dan als je in Carré staat. Dan ben je eerder geneigd op veilig te spelen; wij kunnen doen waar we zin in hebben. We hoeven er niet rijk van te worden.”

Het idee ontstond toen ze een paar jaar geleden de posters voor Willeke, de musical zag. “Daar werd ik lacherig van, ik zag meteen zo'n poster voor me met Brigitte, de musical. Overal wordt tegenwoordig een musical van gemaakt, straks krijgen we Rembrandt, de musical en Diana, de musical. Wij zijn naar Miss Saigon van Joop van den Ende geweest, maar als ik dat zie denk ik: man, waarom kies je niet iets oorspronkelijks, iets dat ze in Amerika niet kennen? Misschien zou Willeke op de fiets daar meer kans van slagen hebben. Wij parodiëren deze booming business, maar we doen het ook weer niet met al te veel dédain. Het is een echte musical: er komt iets uit de lucht, iets uit de grond, er zijn grootse effecten, veel mensen en samenzang.”

Het ensemble bestaat uit negen studenten van de Akademie voor Kleinkunst. Kaandorp treedt op in verschillende gedaanten, één van haar creaties heet Joke de Druif: een opzichtige verwijzing naar musicalster Joke de Kruijf.

“We hebben haar naam gebruikt omdat zij nu eenmaal in zo'n beetje iedere musical zingt. Ik hoop niet dat ze zich aangesproken voelt want het gaat verder niet echt over haar. Het is ook niet mijn bedoeling Joop van den Ende te kwetsen. Ik heb niet de behoefte iemand terecht te wijzen, daar is dit te vriendelijk en te doorzichtig voor.”

Harde grappen maken is nooit haar stijl geweest. Als cabaretière begon Brigitte Kaandorp in 1983 met een ukelele onder de arm als een stuntelig, kwebbelend burgervrouwtje, een type dat ze sindsdien vaak heeft gebruikt. Enige naïviteit kan haar niet ontzegd worden: “Een grap komt mij vaak per ongeluk aanwaaien en dan heb ik soms pas na tien keer door waarom de zaal lacht. Ik kijk met milde verbazing tegen de wereld aan. Zo ben ik ook begonnen, letterlijk het toneel op struikelend op te grote schoenen. Ik was een onhandig, onzeker vogeltje; dat onnozele heb ik uitgebuit en het bood bescherming: hoe stommer je doet, hoe minder je gepakt kan worden.”

Na een periode van bezinning waarin ze behalve een tussendoortje in 1995 - de nachtclubachtige show Chez Marcanti - geen eigen programma's maakte en een gastrol speelde in een komedie van Paul Haenen, heeft ze nu naar haar idee een nieuwe toon gevonden. “Ik zal nooit echt veranderen omdat m'n stem en motoriek hetzelfde blijven, maar ik hoef niet meer steeds sorry te zeggen. Ik zing nu een mooi liedje zonder knipoog, vroeger had ik dat niet gedurfd.

“Je wilt altijd wat je niet kunt. Het is voor het eerst dat ik zoveel zing. Het is een opera-achtige stijl waarbij je je stem tot het uiterste moet rekken. Als je jezelf overtreft durf je de volgende keer meer. Maar een Sophia Loren of Bette Midler zal ik nooit worden. Ik ben veel te nonchalant. Toen ik laatst glansrijk de trap wilde afschrijden met mijn microfoon struikelde ik over het snoer. De zaal lachte, maar ik vond het niet leuk. Kaandorp die in de penarie raakt, dat weet ik nu wel. Ik zou de mensen liever eens willen laten huilen.

“Ik verkeer in de luxe positie dat ik kan doen wat ik wil. Ik verzin mijn eigen teksten. In een echte musical zou ik nooit willen spelen, alleen al omdat je dan niet van de tekst mag afwijken. In mijn eigen programma's ontstaat de manier waarop ik iets ga vertellen op het toneel. Als ik niets mag veranderen word ik zenuwachtig. Het script van onze musical hebben we na drie try-outs helemaal omgegooid omdat we merkten dat het begin beter aan het eind kon. Als je zo kunt experimenteren zie je opeens hoe het moet, al is dat met zoveel mensen om je heen natuurlijk lastiger dan in je eentje.”