Wel de lusten maar niet de lasten van een contract

Een jaar nadat ze bij Ajax een langjarig contract tekenden, willen Frank en Ronald de Boer weg uit Amsterdam. Voor Ajax is een vertrek onbespreekbaar.

ROTTERDAM, 11 MAART. De advocaat van Frank en Ronald de Boer, mr. H.J.A. Knijff, heeft in een brief aan het bestuur van Ajax nog eens bevestigd dat de tweeling aan het einde van het seizoen naar een buitenlandse club wil vertrekken en derhalve om ontbinding vraagt van de contracten die vorig jaar werden ondertekend. De Haagse jurist verzoekt om overleg, zodat een procedure bij de arbitragecommissie van de KNVB kan worden voorkomen.

De zaakwaarnemer van de voetballers, Rob Jansen, wil zo snel mogelijk een onderhoud met het bestuur van Ajax om tot “een passende oplossing” te komen. Daarmee doelt de directeur van Sport-Promotion op een redelijke afkoopsom, te betalen door de spelers of hun nieuwe werkgever. Zolang Ajax hieraan niet wil meewerken, staat het betaald voetbal voor een interessante testcase. De gebroeders De Boer hebben immers hun handtekening gezet onder een verbintenis tot 2004. Als deze contracten na een jaar al waardeloze vodjes papier blijken te zijn, bestaat er in de toekomst geen enkele mogelijkheid meer om profvoetballers nog voor een langere periode te binden. Contracten dienen dan alleen nog om afkoopsommen te kunnen eisen.

De tweeling en hun adviseurs willen voorkomen dat de arbitragecommissie een breuk moet forceren. “Dat zou onrecht doen aan de goede relatie die er tussen Ajax en de Boertjes altijd is geweest”, zegt mr. Knijff. Ook Ronalds schoonvader Rob Cohen, een belangrijke adviseur van de tweeling, is die mening toegedaan. “Een rechtszaak betekent sowieso einde dienstbetrekking”, zegt hij vanaf zijn wintersportadres. “Dan is de arbeidsverhouding al te veel verstoord. De jongens hebben heel veel te danken aan Ajax, maar Ajax ook aan hen. Ze zouden op een nette manier als werkgever en werknemer uit elkaar moeten gaan. Ze verdienen een groots afscheid. En wellicht komen ze dan over vier of vijf jaar weer terug bij Ajax om hun loopbaan af te sluiten.”

Ajax heeft tot nog toe het standpunt ingenomen dat een vertrek onbespreekbaar is. Hetzelfde kreeg Marc Overmars vorig jaar aanvankelijk te horen, maar hij mocht na overleg met trainer Morten Olsen toch naar Arsenal vertrekken. Volgens Olsen konden andere spelers de rol van Overmars overnemen. Voor de gebroeders De Boer ligt het anders. Het bestuur zegt het technische beleid voor de komende jaren te hebben afgestemd op een team met Ronald en Frank de Boer. Knijff: “It takes two to tango. Wat heeft het voor zin om verder te gaan met het tweetal als hun vizier op het buitenland blijft gericht? En wat heeft Ajax aan de Boertjes als ze straks in het tweede elftal spelen omdat ze niet meer gemotiveerd zijn?”

Indien Ajax het laat aankomen op een arbitragezaak kan dat interessante jurisprudentie opleveren. Het pleit niet in het voordeel van de twee voetballers dat zij vorig jaar hun verbintenis nog hebben opengebroken en tot 2004 lieten verlengen. Hier stond uiteraard een salarisverhoging tegenover. Het lijkt nu of ze wel de lusten en niet de lasten van het nieuwe contract willen accepteren. En waarom hadden zij vorig jaar nog geen interesse in een buitenlands avontuur?

Mr. Knijff gaat er vanuit dat de arbiters van de KNVB een afkoopsom zullen vaststellen. De hoogte daarvan wordt bepaald door het aantal jaren dat de verbintenis nog doorloopt. Knijff verwacht dat het prijskaartje hoger zal zijn dan de drie miljoen die FC Twente in 1992 aan PSV mocht vragen voor Arthur Numan, maar aanzienlijk minder dan de vijftig miljoen per speler waarover al wordt gesproken. Maar wat kan voor de arbitragecommissie een reden zijn om de voetballers in het gelijk te stellen?

Volgens Rob Cohen moet Ajax zich opstellen als een normale werkgever. In het bedrijfsleven koopt Microsoft ook voor veel geld werknemers weg bij IBM, redeneert Cohen. Profvoetballers hebben echter te maken met de tuchtrechtspraak van de KNVB. In het Burgerlijk Wetboek (art. 7A: 1639) staat dat ontbinding van een arbeidscontract alleen mogelijk is in geval van een gewichtige reden. De arbitragecommissie van de voetbalbond stelt echter strengere eisen aan een eenzijdige opzegging. Contracten moeten te allen tijde worden nagekomen, tenzij de aard van de wijziging zeer bijzonder is.

Hoewel zich nog geen enkele club heeft gemeld voor de gebroeders De Boer, meent Knijff voldoende argumenten te hebben om de arbitragecommissie te kunnen overtuigen. Positieverbetering op 27-jarige leeftijd, in financieel en sportief opzicht, zal een belangrijk element vormen in het mogelijke pleidooi. Nu verdient de tweeling De Boer al een paar miljoen bruto bij Ajax, maar het kan netto in het buitenland altijd beter. “Tussen twee en vier miljoen gulden bestaat toch een substantieel verschil”, zegt Knijff.

In de dikke stapel jurisprudentie op dit gebied ligt bijna onderop het voorbeeld van Johan Neeskens, die in 1974 de overstap wilde maken van Ajax naar FC Barcelona terwijl zijn contract in Amsterdam nog twee jaar doorliep. In Catalonië kon de granieten middenvelder dankzij het milde Spaanse belastingklimaat netto vier keer zoveel verdienen. De KNVB-rechters vroegen zich af of de international ooit nog zo'n kans zou krijgen. Neeskens mocht weg van de arbitragecommissie tegen een schadevergoeding van 2,5 miljoen gulden.

Wat de sportieve aspecten betreft, heeft Ajax op dit moment tegen dat het niet meer tot de Europese top behoort. Als je daar lang over nadenkt zou je in een kwade redenering kunnen concluderen dat de gebroeders De Boer volgende week in Moskou alleen maar gebaat zijn bij een uitschakeling in de kwartfinales van het UEFA-Cuptoernooi.

Het is opmerkelijk dat beiden hun ontslag indienen zonder iets achter de hand te hebben. Bij FC Barcelona, de potentiële nieuwe werkgever die hoog op het verlanglijstje staat genoteerd, liet zowel voorzitter Nunez als trainer Louis van Gaal weten geen interesse te hebben in het duo. Tegelijkertijd rijst de vraag welke topclub wel tientallen miljoenen over heeft voor spelers van 27 jaar die altijd in het Ajax-concept hebben gevoetbald.

Mochten de gebroeders De Boer, en ook Jaap Stam die bij PSV nog een contract heeft tot 2003, volgend seizoen toch bij een andere club spelen dan raakt het Nederlandse voetbal druppelsgewijs al zijn toptalenten van eigen bodem kwijt aan de rijke buitenlandse clubs. Hetgeen de doodsteek kan betekenen voor de nationale competitie, want buitenlandse toppers willen niet in Nederland spelen.