Milde sancties van Contactgroep tegen MiloviEÉc

LONDEN, 10 MAART. De Verenigde Staten, Rusland, Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland en Italië zijn het gisteren tijdens spoedberaad in Londen eens geworden over enkele milde sancties tegen Joegoslavië, als reactie op het geweld van Belgrado tegen Albanezen in Kosovo.

De zes landen in de Contactgroep besloten na moeizaam overleg tot een embargo op wapens en ander materiaal “voor interne repressie”. De stappen maken deel uit van een actieplan dat bedoeld is als “sterk signaal” aan de Joegoslavische president MiloviEÉc onmiddellijk een einde te maken aan het geweld in Kosovo en een dialoog te beginnen met de Albanese meerderheid.

Rusland onthield zijn steun aan een bevriezing door de Westerse landen van hun exportkredietsteun voor handel en investeringen aan Belgrado, inclusief de financiering van de privatisering. Evenmin steunde Rusland het besluit geen visa meer te verstrekken aan Joegoslavische functionarisen, die verantwoordelijk zijn voor het geweld. Rusland wil economische sancties pas overwegen bij het volgende Contactgroep-beraad op 25 maart in Washington als MiloviEÉc zijn opstelling dan nog niet heeft veranderd. De vijf Westerse landen willen in dat geval dan ook de buitenlandse tegoeden van Belgrado bevriezen.

“De gewelddadige repressie van een niet-gewelddadige uitdrukking van politieke standpunten is geheel onverdedigbaar”, zeiden de ministers van Buitenlandse Zaken van de zes landen in een verklaring. De Amerikaanse minister Albright toonde zich “tevreden” over het “belangrijke resultaat”. “Maar we gaan duidelijk onze ogen op de bal houden en ons ervan verzekeren dat deze overeenkomst stand houdt. Als we niet het resultaat krijgen wat we willen, moeten we beseffen dat de enige druk waar president MiloviEÉc gevoelig voor is, de druk is die een echte prijs zet op zijn onacceptabele gedrag.”

Pas na telefonades van de Amerikaanse, Britse en Duitse ministers met hun Russische ambtgenoot Primakov, die zich in Londen liet vervangen door een onderminister, ging Moskou deels akkoord met sancties tegen Joegoslavië. Rusland is Joegoslaviës grootste wapenleverancier en tekende met het land onlangs nog een omvangrijk wapencontract.

De speciale Amerikaanse gezant voor de Balkan, Robert Gelbard, reisde gisteren na het spoedberaad naar Belgrado om MiloviEÉc van de sancties op de hoogte te stellen. Gelbard zei vanmorgen na het gesprek dat hij naar de visie van MiloviEÉc over Kosovo had geluisterd en vervolgens het standpunt van de Amerikaanse regering had uiteengezet dat “snel een dialoog moet worden gevoerd om een politieke oplossing voor het probleem te vinden”. Belgrado wil dat de Albanezen in Kosovo het streven naar onafhankelijkheid opgeven.

Pagina 5: MiloviEÉc krijgt tien dagen

De gehele Contactgroep, die het vredesproces in ex-Joegoslavië coördineert, geeft MiloviEÉc tien dagen de tijd om zijn troepen die gewelddadig optreden tegen de Albanese meerderheid, terug te trekken, buitenlandse waarnemers en hulpverleners toe te laten, en een dialoog te beginnen met de Albanese leiders. Doet hij dat niet, dan dreigt de Contactgroep over te gaan tot bevriezing van de buitenlandse tegoeden van de Joegoslavische en Servische regeringen, die overigens al deels bevroren zijn.

De Contactgroep vraagt ook om bemiddeling door de Spaanse oud-premier González, die daarmee heeft ingestemd, namens de Europese veiligheidsorganisatie OVSE. De ministers roepen voorts de aanklaagster van het Haagse tribunaal voor oorlogsmisdaden op vervolging te overwegen van verdachten die betrokken zijn bij het geweld in Kosovo. Zij willen tevens dat de Hoge Commissaris voor de Rechten van de Mens de situatie in de zuidelijke Servische provincie onderzoekt. De Contactgroep is het verder eens over intensief buitenlands toezicht in Kosovo, door onder meer de OVSE, en over overleg met de buurlanden van Kosovo. Ook bevelen de zes landen een verlengde aanwezigheid van een internationale vredesmacht aan in het buurland Macedonië, dat een Albanese minderheid heeft, als het mandaat van de huidige VN-macht daar afloopt.

“De internationale gemeenschap zal het gebruik van de politie op zo'n repressieve manier als in de laatste weken met zoveel doden niet tolereren”, zei de Britse minister Cook, voorzitter van het spoedberaad, na afloop. De Contactgroep waarschuwt de Albanese meerderheid in Kosovo het streven naar onafhankelijkheid niet te steunen, wèl zelfbestuur binnen Joegoslavië, en roept beide partijen op tot dialoog “zonder voorwaarden”.

Na afloop toonden de vijf Westerse landen zich tevreden over het eindresultaat, ook al had Rusland tegenstand geboden en de meest belangrijke - financiële - sancties niet gesteund. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties moet uiteindelijk nog beslissen over een eventueel wapenembargo, maar Europees commissaris Hans van den Broek zei niet te verwachten dat Moskou daar alsnog gaat dwarsliggen. De Contactgroep sprak gisteren niet over militaire interventie, maar minister Albright zei na het beraad “alle opties open te houden”. “Ik hoop dat we als we weer bijeenkomen bewijzen zullen zien dat de situatie zich in Kosovo stabiliseert”, zei Cook.