Madonna's ingetogen smeekbede

'Frozen' wordt meerdere keren per dag uitgezonden op de clipkanalen, en is vanavond waarschijnlijk te zien in de programma's met meest aangevraagde clips: De Dag Top Vijf (TMF, 19.00u.) en Top Selection (MTV, 20.00u.)

Zou Madonna zonder MTV net zo'n grote ster zijn geworden? Ze is één van de artiesten die groot zijn geworden door zich sterk visueel te presenteren in videoclips. Door de jaren heen zijn er ruim veertig clips van haar te zien geweest, de eerste licht en luchtig (het springerige meisje dat in Like a Virgin zong over haar eerste keer), de latere gewaagder en diepgaander. Zo was Like A Prayer (regie: Mary Lambert) een met religieuze symbolen volgestopt, barok filmpje met brandende kruisen en de zangeres die Christus' stigmata in haar handen ziet verschijnen.

Modefotograaf Jean Baptiste Mondino regisseerde vijf van Madonna's clips, waaronder het vrolijke La Isla Bonita en het hitsige, in grofkorrelig zwart-wit gefilmde Justify My Love.

Bijna elke clip toonde Madonna in een nieuwe gedaante, met op zijn minst een nieuw kapsel en in het extreemste geval een compleet nieuw image. In 1998, na de geboorte van haar kind Lourdes Maria, is Madonna zowel innerlijk als uiterlijk een nieuw mens geworden: ze heeft naar eigen zeggen een spirituele reis meegemaakt die haar in emotioneel opzicht wakker schudde - en dat is te zien aan haar verrassende nieuwe clip, Frozen.

De lokatie is de desolate, uitgedroogde Mojave-woestijn in het zuiden van Californië. In donkerblauw licht verschijnt een bleke Madonna, gekleed in een zwarte jurk, met inktzwart haar en een spookachtig lege blik in de ogen. In het liedje smeekt ze haar minnaar zijn hart voor haar te openen, om materialisme, haat en spijt opzij te zetten. Zijn hart is bevroren, als hij het door haar laat smelten zullen ze voor altijd samen zijn.

De ingetogen smeekbede is verfilmd met een gothische romantiek die doet denken aan Emily Brontë en Edgar Allan Poe. In de eerste beelden fladdert een zwarte cape over de grond en drapeert zich om Madonna.

Na het eerste couplet laat ze zich achterover vallen: op het moment dat ze de grond raakt, verandert haar zwarte gedaante in een troep zwarte vogels. Even later verandert ze in een grote zwarte hond. Tegen het eind betrekt de lucht en wordt het nog duisterder.

Regisseur Chris Cunningham maakte eerder een succesvolle, tamelijk extreme clip bij Come To Daddy van Aphex Twin, waarin een groep kinderen een buurt terroriseert. Frozen is minder schokkend, maar even sterk van sfeer. De donkere verlatenheid van de woestijn versterkt het sobere drama van de muziek, evenals de gekwelde poses die Madonna aanneemt met de in de wind wapperende cape. Een vleugje mystiek - zoals het symbool op Madonna's hand, dat naar verluidt het Sanskriet-teken is voor vrede - maakt de clip aantrekkelijk mysterieus, vooral voor dromerige tienermeisjes.

Het knappe van de fraai gefilmde clip is de montage. Er zit een subtiele, constant vloeiende beweging in het filmpje, die bedwelmend werkt. De transformaties, zoals de naadloze overgang van een aanstormende hond naar Madonna's cape, zijn perfect gedaan: zelfs als je ze beeldje voor beeldje bekijkt is er geen verspringing te zien van het ene naar het andere beeld.

Het is echter uiteindelijk de verdienste van Madonna's sterke uitstraling (en haar acteertalent) dat de clip werkt. Zoals ook Like A Prayer al liet zien, kan Madonna moeiteloos voorbij het punt gaan waarop anderen ongeloofwaardig en volstrekt belachelijk worden: ze dwingt de kijker erin mee te gaan en alle rationele bezwaren te negeren.