Het schrikbeeld van een BJP-regering

De nationalistische hindoe-partij BJP won de verkiezingen in India en krijgt nu de kans een regering te vormen. Het idee van een BJP-regering is voor veel moslims een schrikbeeld.

CALCUTTA/DELHI, 10 MAART. Asif Khan is bang. Bang dat India straks alleen nog maar het India van de hindoes is, niet meer van de moslims. “De verborgen agenda van de BJP is het discrimineren van de moslims in India”, zegt Asif, een islamitische student uit Calcutta. “De hindoes zullen voortaan voorrang krijgen.”

Ook Sheela Zaied, huisarts in New Delhi, is bang. Bang dat MTV straks van de kabel zal verdwijnen, net als CNN en het Westerse filmkanaal Star Movies. En dat Coca Cola, MacDonald's en andere Westerse bedrijven uit India worden weggejaagd als India's grootste politieke partij aan de macht komt. “De BJP wil India sluiten voor alles wat buitenlands is. Het is beangstigend”, zegt Zaied, christelijk opgevoed en afkomstig uit Bihar.

Naar verwachting geeft president Narayanan de Bharatiya Janata Party (Indiase Volkspartij) later deze week opdracht een nieuwe regering te vormen. Getuige de verkiezingsuitslag - 177 van de 543 zetels gingen naar de BJP en nog eens 74 zetels naar haar 16 coalitiepartners - vinden grote delen van het electoraat dat de BJP een nieuwe kans verdient. De BJP was ook na de vorige verkiezingen, in 1996, de grootste, maar had net als nu geen meerderheid en de oppositie stemde de regering van Vajpayee na 13 dagen weg. Anderen, vooral niet-hindoes, lopen de rillingen over rug - alleen al door de gedachte aan een regering onder leiding van de partij die jarenlang bekend stond om haar rechtse, nationalistische ideëen, aanschurkend tegen het fascistische gedachtengoed, een partij die voorstander was van hindoe-raj, een bestuur van en voor de hindoe-meerderheid. In India leven naar schatting ruim 800 miljoen hindoes en meer dan 120 miljoen moslims.

De BJP onderhoudt van oudsher nauwe banden met de extremistische hindoe-organisatie als de Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS). Dit Nationale Vrijwilligerskorps met meer dan een miljoen leden, was in 1948 mede-verantwoordelijk voor de moord op Mahatma Gandhi, die het volgens rechtse hindoes te veel opnam voor de moslims in zowel India als de nieuwe islamitische staat Pakistan. “Met de BJP aan de macht gaan we naar het fascisme toe”, zei een voormalige islamitische minister onlangs - anoniem - tegen het weekblad India Today. Een schrikbeeld voor velen: in de deelstaat Uttar Pradesh droeg de BJP-regering in januari alle schoolkinderen op de dag te beginnen met een gebed voor een afbeelding van 'Moeder India'. De wet ontlokte grote woede onder de moslims; hun godsdienst verbiedt het aanbidden van beelden.

Ondanks deze misser zette de BJP zijn vriendelijkste gezicht op tijdens de verkiezingscampagne en nam afstand van de impressie dat zij louter een partij is die het de moslims moeilijk wil maken. “De RSS is geen afstandsbediening van de BJP”, zei de kandidaat voor het premierschap, Atal Behari Vajpayee, onlangs. De BJP houdt vol dat de moslims niets te vrezen hebben en dat India een seculiere staat zal blijven. De BJP-leiders zochten moslims-groeperingen veelvuldig op tijdens de campagne en verzekerden dat de partij de positie van de moslims zal versterken, in tegenstelling tot de Congrespartij die “de moslims alleen hebben gebruikt om stemmen te winnen”, aldus Advani.

De aandacht voor de moslims wierp zijn vruchten af: zeven procent van de moslims stemde op de 18 jaar oude BJP. Verder steunt de BJP voor een groot deel op de hogere en middenklassen in de maatschappij, mensen die teleurgesteld waren in de groeiende corruptie onder de Congrespartij. De opmars van de afgelopen jaren (de BJP had nog maar twee zetels in 1986) heeft de partij verder te danken aan de steun van regionale partijen - ironisch genoeg vaak afsplitsingen van de Congrespartij.

Centraal in de discussies rond het fatsoen en de religieuze tolerantie van de BJP staat de vernietiging van de Babri Mashid, een moskee in het plaatsje Ayodhya in Uttar Pradesh. In december 1992 vielen fanatieke hindoes de moskee aan omdat deze zou hebben gestaan op de plek waar de hindoe-god Ram zou zijn geboren. De vernietiging van de tempel leidde tot geweldaddigheden die honderden moslims het leven kostten. Hoewel de BJP 'Ayodhya' voor de verkiezingen van de agenda afvoerde om zijn coalitiepartners niet af te schrikken, kon BJP-president L.K. Advani het niet laten er een opmerking over te maken. “Wij zullen een prachtige tempel bouwen in Ayodhya”, zei hij. De voorbereidingen zijn in volle gang. Velen vrezen dat de daadwerkelijke bouw in een nieuw bloedbad zal eindigen.

Het recente succes van de BJP heeft de partij te danken de bijstelling van haar politieke uitlatingen - een metamorfose van hindoe-havik tot vredesduif. Dat was vooral ingegeven door de wetenschap dat een meerderheid in het parlement louter haalbaar zou zijn met de steun van vele regionale partijen, waarvan de meeste in geen enkel opzicht dezelfde denkbeelden hebben als de BJP. De vraag voor velen is hoe echt het nieuwe BJP-pragmatisme is. De controversiële onderwerpen uit het programma van de BJP bleven onbesproken tijdens de onderhandelingen tussen de BJP en zijn partners. Op de eerste plaats is dat de bouw van de Ram-tempel in Ayodhya. Op de tweede plaats het standpunt van de BJP inzake Kashmir. De partij heeft in het verleden gesteld dat het door Pakistan bezette deel van Kashmir moet worden heroverd door India. “Wij zullen ervoor zorgen dat Kashmir volledig wordt geïntegreerd met de rest van India”, is een recente uitlating van - andermaal - BJP-president Advani. Een derde heikel punt is de ontwikkeling van een eigen kernwapen - waar India al jaren toe in staat is. De BJP vindt een eigen wapen noodzakelijk om Pakistan af te schrikken. “Het is heel naïef te denken dat een partij zomaar van ideologie verandert”, zegt Asif Khan in Calcutta. “Ze wilden macht en moesten daarvoor hun uitspraken temperen. Tijdelijk.”

    • Rob Schoof