De radicale Groenen geven Kohl weer moed

“Een coalitie van SPD en Groenen is een risico voor Duitsland”, aldus bondskanselier Helmut Kohl. Hameren op de angst voor een 'rood-groene' coalitie lijkt zijn enige kans voor herverkiezing.

BONN, 10 MAART. Bondskanselier Helmut Kohl heeft hulp gekregen uit onverwachte hoek. Met hun radicale verkiezingsprogramma hebben de Groenen van fractieleider Joschka Fischer de jubelstemming over een regeringswisseling abrupt afgeremd.

Ruim een week na de sociaal-democratische verkiezingsoverwinning in Nedersaksen, keert het realisme terug in de politiek. SPD-premier Gerhard Schröder, die vorige week tot kanselierskandidaat werd uitgeroepen, liet weten dat de Groenen nog “veel moeten leren” willen ze in september samen met de SPD de macht in Bonn overnemen. De eis van de Groenen om de NAVO de rug toe te keren en de benzineprijs tot 5 mark per liter te verhogen, is voor Schröder “onaanvaardbaar”.

Opgelucht begon bondskanselier Kohl aan een nieuwe week. Hij ziet weer mogelijkheden en hoopt zijn eigen partij moed te kunnen inblazen. Na het fiasco in Nedersaksen was het regeringskamp aanvankelijk in grote verslagenheid gedompeld. De CDU moest erkennen, dat Schröders mediacampagne geslaagd was. Even leek heel Duitsland voor Schröder te zijn.

In CDU-kringen was het zoeken naar de 'boosdoener' begonnen. De kanselier had zich niet moeten laten verleiden zelf campagne te voeren, heette het afgelopen week in zijn partij. Kohl was te veel op 'Europa' gefixeerd en te weinig op de binnenlandse problemen.

Ook CDU-partijsecretaris Peter Hintze kreeg er van langs. Zijn mediateam was niet opgewassen tegen de professionele manier waarop de SPD campagne voert. De sociaal-democraten hebben zich laten adviseren door de Britse 'spindoctor' Peter Mandelson, nu Labour-minister zonder portefeuille, die Tony Blair met een 'geheime formule' van eensgezindheid en simpele leuzen aan de overwinning heeft geholpen.

Eind vorige week kreeg Kohls kabinet een nieuwe domper te verwerken. Bij de stemming over de wet op het afluisteren schaarden negen FDP-parlementariërs zich achter de oppositie. In kringen van de CDU werden de FDP-erevoorzitters Genscher en Lambsdorff prompt als 'overlopers' betiteld. In 1982 was dit duo verantwoordelijk voor de 'Wende' van de SPD naar de CDU. De stemming in CDU en CSU was beneden het nulpunt gezakt. Het kabinet was net de Titanic, een zinkend stoomschip op de Rijn, schreef het Handelsblatt.

Met man en macht ging Kohl aan het werk om zijn troepen te hergroeperen. Zo te zien met succes. Inmiddels lijken de rijen in het regeringskamp zich weer te sluiten. Er dreigt immers nieuw gevaar. Mocht de liberale FDP op 26 maart, in het debat over het staatsburgerschap, de regering wederom in de kou laten staan, is het met Kohls kabinet gedaan.

“De houding van de FDP was tot nu toe niet erg behulpzaam. Dit kan zich niet herhalen”, waarschuwde de bondskanselier tijdens het weekeinde in een interview. Minister Theo Waigel van Financiën gebruikte krassere taal. “Als dit debacle zich herhaalt, valt de coalitie uit elkaar”, aldus de voorzitter van de Beierse CSU.

Dankbaar greep Helmut Kohl de kans aan die de Groenen hem afgelopen weekeinde boden. Tegen de gematigde Schröder, die zich als moderniseerder afficheert en op 'het nieuwe midden' zet, krijgt Kohl het moeilijk. Schröder is een variant op Kohl. Ook hij is een man van het volk, die met zijn charisma de gewone kiezers weet aan te spreken.

Slechts door te hameren op het gevaar van een 'rood-groene' coalitie maakt Kohl een kans. “Een coalitie van SPD en Groenen is een aanzienlijk veiligheidsrisico voor Duitsland”, liet Kohl in een verklaring weten. Bovendien zullen zij niet schromen gebruik te maken van de communistische PDS, zodra ze deze stemmen kunnen gebruiken. Kohl verwees naar de stemming over de wet op het afluisteren, waarbij de SPD ook de PDS nodig had om een meerderheid te halen.

De Groenen willen niet alleen de NAVO ontbinden, ze willen het Duitse leger halveren en ze willen dat Duitsland zich terugtrekt uit vredesmissies in Bosnië, zei Kohl. De basisinstellingen, die de stabiliteit en welvaart in Duitsland hebben bevorderd, worden door 'rood-groen' in gevaar gebracht, meent Kohl.

Gisteren kreeg de kanselier krachtige steun van de werkgevers. “Het Duitse bedrijfsleven staat volledig achter de ingeslagen hervormingskoers van de regering”, verklaarden ze na hun jaarlijkse beraad. Het economische programma van de SPD wezen ze in harde bewoordingen van de hand. Schröder wil, net als partijleider Lafontaine, alle hervormingen van het kabinet ongedaan maken. “Dat verscherpt de structurele problemen, verhindert investeringen en vernietigt arbeidsplaatsen”, menen de ondernemers.

Ze hebben ook een presentje voor Kohl in petto: nog voor de herfst worden 500.000 nieuwe banen geschapen en 12.000 stageplaatsen voor jongeren. Of dit voor Kohl genoeg is de kiezers te overtuigen in zijn land met bijna vijf miljoen werklozen, zal op 27 september blijken.